Ten artykuł powstał we współpracy z Parlamentem Europejskim.
- Przyspieszenie globalnego odchodzenia od paliw kopalnych
- Zwiększenie finansowania działań związanych ze zmianą klimatu i zmniejszenie zadłużenia krajów podatnych na zagrożenia
- Zapewnij finansowanie adaptacji oraz strat i szkód
Przygotowując się do COP31 w Antalyi, Komisja Środowiska wzywa do szybszego wycofywania paliw kopalnych, większego finansowania działań związanych ze zmianą klimatu i większego wsparcia dla krajów wrażliwych.
Projekt rezolucji w sprawie priorytetów Parlamentu na Konferencję ONZ w sprawie zmian klimatu (COP31), która odbędzie się w Antalyi w Turcji w dniach 9–20 listopada, został przyjęty w czwartek przez Komisję Ochrony Środowiska Naturalnego, Klimatu i Bezpieczeństwa Żywności większością 50 do 16, przy 3 głosach wstrzymujących się. Szczyt klimatyczny ma skupić się na przyspieszeniu odchodzenia od paliw kopalnych, rozpoczęciu procesu kolejnego globalnego przeglądu i zwiększeniu finansowania działań związanych ze zmianą klimatu, w tym poprzez operacjonalizację nowego zbiorowego celu ilościowego (NCQG) uzgodnionego na COP29.
W projekcie rezolucji posłowie podkreślają, że rok 2025 był jednym z najgorętszych w historii i że Europa pozostaje kontynentem, który ociepla się najszybciej. Podkreślają, że UE musi w dalszym ciągu inicjować ambitne działania klimatyczne. Zauważając, że UE jest obecnie na dobrej drodze do ograniczenia emisji gazów cieplarnianych netto o około 54% do 2030 r. w porównaniu z poziomem z 1990 r., jeśli państwa członkowskie w pełni wdrożą istniejące i planowane środki, z niepokojem wyrażają się jednak o wstępnych danych wskazujących, że emisje w UE wzrosły o 1% w latach 2024–2025. Posłowie wzywają państwa członkowskie do zlikwidowania tej luki, a Komisję do ich wspierania, i podkreślają, że cała polityka UE musi pozostać zgodna z Porozumieniem paryskim i kierować się najlepszą dostępną wiedzą naukową.
Wycofywanie paliw kopalnych
W tekście wzywa się wszystkie strony do przyspieszenia realizacji planu działania dotyczącego odchodzenia od paliw kopalnych, zgodnie z ustaleniami zawartymi na poprzedniej konferencji klimatycznej COP30. Posłowie wzywają UE do przyjęcia wiodącej roli w negocjacjach w sprawie traktatu o nierozprzestrzenianiu paliw kopalnych oraz do opracowania określonych w czasie planów stopniowego wycofywania dotacji i produkcji paliw kopalnych, wzywając UE, aby dawała przykład dzięki własnemu harmonogramowi i strategii stopniowego wycofywania się z obrotu w całej gospodarce. Podkreślają także zagrożenia wynikające z uzależnienia od paliw kopalnych w czasach niestabilności geopolitycznej oraz znaczenie dekarbonizacji dla strategicznej autonomii UE.
Zwiększanie finansowania działań związanych ze zmianą klimatu
Posłowie podkreślają, że rozbieżność między potrzebami w zakresie finansowania działań związanych ze klimatem a obecnie zapewnianymi środkami jest znacząca i rośnie, i wzywają do pilnego zajęcia się tym problemem. Odnotowując, że UE i jej państwa członkowskie pozostają największymi dostawcami publicznego finansowania związanego ze zmianą klimatu, wzywają do dalszego zwiększania wkładów, w szczególności w drodze dotacji i finansowania o wysokim stopniu ulg, a także ostrzegają przed podwójnym liczeniem lub zmianą kategorii istniejących środków w celu spełnienia wymogów NCQG. W rezolucji wzywa się również do przydzielania środków finansowych na działania związane ze zmianą klimatu w taki sposób, aby nie zwiększać obciążenia zadłużeniowego krajów wrażliwych na zmianę klimatu, nadając pierwszeństwo finansowaniu opartemu na dotacjach i instrumentom redukcji zadłużenia.
Adaptacja, utrata i uszkodzenie
Zauważając, że aż 3,6 miliarda ludzi żyje w środowiskach bardzo narażonych na zmianę klimatu, posłowie do PE wzywają do szybkiego zwiększenia przewidywalnego i dostępnego finansowania funduszu reagowania na straty i szkody, a także do osiągnięcia przez wszystkie strony celu, jakim jest potrojenie finansowania na rzecz adaptacji do 2035 r. Wzywają również do szybkiego wdrożenia mechanizmu sprawiedliwej transformacji uzgodnionego na COP 30 oraz do połączenia działań klimatycznych ze środkami wspierającymi zielone miejsca pracy, przekwalifikowanie i dialog społeczny.
Kolejne kroki
Parlament jako całość będzie głosował nad ostateczną uchwałą podczas sesji plenarnej w dniach 19–22 października. Delegacja złożona z 15 posłów do Parlamentu Europejskiego, na której czele stoi Lídia Pereira (PPE, Portugalia), weźmie udział w rozmowach klimatycznych odbywających się w dniach 16–20 listopada.
