O nas
Kontakt

Rozmowy klimatyczne COP25: co się właśnie wydarzyło i co nas czeka?

Laura Kowalczyk

planeta ziemia

(John Cameron, Unsplash)

Ten artykuł powstał dzięki współpracy The European Sting ze Światowym Forum Ekonomicznym.

Autor: Johnny Wood, starszy pisarz, treści kształtujące


  • Podczas rozmów ONZ około 80 krajów obiecało nasilenie działań klimatycznych
  • Jednak tylko kilka zobowiązań krajów jest zgodnych z celem 2°C
  • Firmy i młodzi ludzie naciskają na zmiany

25. Konferencja ONZ w sprawie zmian klimatycznych dobiegła końca w Madrycie, pozostawiając nas ze sprzecznymi emocjami.

 

Międzynarodowy Instytut Zrównoważonego Rozwoju (IISD) już na początku scharakteryzował atmosferę, stwierdzając, że „różnica między optymizmem a oburzeniem była namacalna”. Chociaż negocjatorom nie udało się rozwiązać wszystkich kwestii technicznych, globalny impet działań klimatycznych w społeczeństwie i sektorze prywatnym jest najwyższy w historii.

Fala zerowa netto trwa
Ogłoszenia zerowej emisji netto nasiliły się od tegorocznego szczytu ONZ w sprawie działań klimatycznych we wrześniu aż do grudniowej konferencji. Prezydencja chilijska z sukcesem przedstawiła odnowiony sojusz na rzecz ambicji klimatycznych, który obecnie obejmuje 73 kraje, 14 regionów, 398 miast, 786 przedsiębiorstw i 16 inwestorów, których celem jest osiągnięcie zerowej emisji dwutlenku węgla netto do 2050 r.

Do tej pory 80 krajów obiecało zintensyfikowanie działań klimatycznych, a 41 ogłosiło, że do 2020 r. przedstawi zaktualizowane zobowiązanie klimatyczne (NDC).

Ambicje klimatyczne według kraju

zmiany klimatyczne natura środowisko emisje kraje przepisy rządowe
Obietnice klimatyczne na całym świecie.
Zdjęcie: Monitor klimatyczny NDC

Chociaż stanowi to kluczowy krok w kierunku osiągnięcia celów określonych w porozumieniu paryskim, uznano, że duzi emitenci, tacy jak Rosja, Chiny, USA i Brazylia, nie realizują tego ambitnego dążenia.

Sekretarz Generalny ONZ António Guterres wygłosił porywające przemówienie podczas ceremonii otwarcia, w którym wezwał delegatów, aby nie byli „zapamiętywani jako pokolenia, które chowało głowę w piasek, które bawiło się, podczas gdy planeta płonęła”, ale skończyło się na tym, że wyrażając swoje rozczarowanie wynikiem po zamknięciu negocjacji.

Zaktualizowane zobowiązania będą bardzo potrzebne, aby skierować świat na właściwą drogę w kierunku ograniczenia ocieplenia do maksymalnie 1,5°C.

W ramach bieżących zobowiązań narzędzie do śledzenia działań w dziedzinie klimatu wykazało, że tylko kilka krajów jest w stanie osiągnąć cel 2°C; natomiast Maroko i Gambia pozostają jedynymi krajami, których plany są zgodne z ograniczeniem globalnego ocieplenia do 1,5°C.

Zobowiązania klimatyczne według kraju

zobowiązania klimatyczne przepisy obiecują środowisko natura rząd globalny
Zdjęcie: Śledzenie działań klimatycznych

UE dotrzymała swoich obietnic i opublikowała Europejski Zielony Ład, wyznaczając sobie cel neutralności klimatycznej do 2050 r. Następnie w marcu 2020 r. zostanie przedstawiona ekologiczna strategia przemysłowa i plany zielonego budżetu.

Podczas gdy posypały się zapowiedzi zerowej wartości netto, inne części negocjacji całkowicie utknęły w martwym punkcie w drugim tygodniu. W ciągu weekendu nie udało się osiągnąć porozumienia w ramach jednej z flagowych kwestii tej COP, czyli międzynarodowych rynków emisji. Powszechnie przyjmuje się, że międzynarodowe rynki uprawnień do emisji pomogą w realizacji Porozumienia paryskiego, umożliwiając współpracę między krajami w zakresie przenoszenia jednostek redukcji emisji z miejsc o stosunkowo niskich kosztach redukcji emisji do obszarów o wyższych poziomach cen.

Kontrowersyjne napisy

Po ponad dwóch tygodniach negocjacji i nocnych rozmów trwających aż do weekendu, stronom nie udało się dojść do porozumienia w sprawie traktowania kredytów węglowych wydanych na mocy Protokołu z Kioto (poprzednika Porozumienia paryskiego). Szef Międzynarodowego Stowarzyszenia Handlu Emisjami (IETA), Dirk Forrister, skomentował: „Badania pokazują, że solidne rynki międzynarodowe mogą zaoszczędzić 320 miliardów dolarów rocznie do 2030 r. w porównaniu ze scenariuszem, w którym narody działają niezależnie. Oszczędności te mogłyby podwoić wielkość redukcji przy tym samym koszcie.”

Aby przeciwdziałać demoralizującemu efektowi impasu w negocjacjach, ponad 30 krajów, w tym Kostaryka, Niemcy i Wielka Brytania, opowiedziało się za zasadami z San José. Jest to zbiór zasad, które mają kierować rozwojem międzynarodowego rynku emisji dwutlenku węgla. W tekście wzywa się kraje, aby nie dopuszczały kredytów węglowych z Kioto na nowe rynki, aby ustaliły limity zgodnie z celem 1,5°C, aby unikały podwójnego liczenia wszelkich redukcji emisji i dzieliły się dochodami z krajami rozwijającymi się, aby zapewnić im wiarygodne zasoby finansowe umożliwiające przystosowanie się do skutków zmiany klimatu.

Kolejnym obszarem negocjacji, który zakończył się rozczarowaniem, był temat strat i szkód. Kraje szczególnie narażone na skutki zmian klimatycznych – takie jak burze, susze i niedobory żywności – domagały się od krajów uprzemysłowionych bardziej zdecydowanych działań i zasobów finansowych. Społeczność międzynarodowa nie realizuje obecnie swojego celu, jakim jest uruchomienie do 2020 r. finansowania klimatycznego w wysokości 100 miliardów dolarów rocznie.

Biznes idzie do przodu

Utrzymała się tendencja zaobserwowana podczas tegorocznego Szczytu ONZ w sprawie działań klimatycznych, w ramach którego przedsiębiorstwa przodują w zakresie ogłoszeń klimatycznych i wzywają swoje rządy do podjęcia bardziej zdecydowanych zobowiązań.

Specjalny wysłannik ONZ Luis Alfonso de Alba pochwalił bezprecedensową mobilizację sektora prywatnego i przytoczył przykłady wymiernych działań w terenie, takich jak „Nasza jedyna zobowiązanie na przyszłość” i Koalicja Klimatyczna Chambers.

W tym samym duchu mistrz wysokiego szczebla ONZ ds. klimatu Gonzalo Muñoz świętował sukcesy programu globalnych działań na rzecz klimatu od czasów Paryża, opisując synergie partyjne i pozapaństwowe jako pozytywne koło ambicji. Ponad 500 korpusów B ogłosiło plany osiągnięcia zerowej emisji netto do 2030 r. – na 20 lat przed celami na 2050 r. określonymi w Porozumieniu paryskim. Certyfikowane korporacje B są częścią społeczności składającej się z 3000 firm, które spełniają najwyższe zweryfikowane standardy w zakresie wyników społecznych i środowiskowych, przejrzystości i odpowiedzialności prawnej.

Co Światowe Forum Ekonomiczne robi w sprawie zmian klimatycznych?

Zmiany klimatyczne stanowią pilne zagrożenie wymagające zdecydowanych działań. Społeczności na całym świecie już doświadczają zwiększonego wpływu klimatu, od susz, przez powodzie, po podnoszący się poziom mórz. W raporcie Global Risks Report Światowego Forum Ekonomicznego te zagrożenia dla środowiska nadal znajdują się na szczycie listy.

Aby ograniczyć wzrost temperatury na świecie do wartości znacznie poniżej 2°C i jak najbliżej 1,5°C powyżej poziomu przedindustrialnego, istotne jest, aby przedsiębiorstwa, decydenci i społeczeństwo obywatelskie podejmowali kompleksowe krótko- i długoterminowe działania klimatyczne zgodnie z celami Porozumienia paryskiego w sprawie zmian klimatu.

Inicjatywa klimatyczna Światowego Forum Ekonomicznego wspiera zwiększanie skali i przyspieszanie globalnych działań klimatycznych poprzez współpracę sektora publicznego i prywatnego. Inicjatywa działa w kilku obszarach roboczych, aby opracować i wdrożyć ambitne rozwiązania sprzyjające włączeniu społecznemu.

Obejmuje to Alliance of CEO Climate Leaders, globalną sieć liderów biznesowych z różnych branż opracowujących opłacalne rozwiązania umożliwiające przejście na gospodarkę niskoemisyjną i odporną na zmianę klimatu. Dyrektorzy generalni wykorzystują swoją pozycję i wpływy wśród decydentów i partnerów korporacyjnych, aby przyspieszyć transformację i uświadomić sobie korzyści gospodarcze wynikające z zapewnienia bezpieczniejszego klimatu.

W ramach programu inwestorskiego ponad 600 inwestorów zarządzających kwotą 37 bilionów dolarów wezwało rządy do zwiększenia ambicji w zakresie osiągnięcia celów Porozumienia paryskiego i przyspieszenia inwestycji sektora prywatnego w przejście na technologię niskoemisyjną.

Do zobowiązania na rzecz temperatury 1,5°C przystąpiło obecnie 177 firm, reprezentujących łącznie 5,8 miliona pracowników, działających w 36 sektorach i mających siedziby w 36 krajach. Do Paktu Modowego przystąpiło 50 firm, zobowiązując się do dostosowania branży do globalnych celów klimatycznych, podczas gdy sojusz Net-Zero Asset Owner Alliance w dalszym ciągu nabiera tempa w sektorze finansowym.

Laboratorium Resilience wykroczyło poza rok 2030, aby opracować skalowalne rozwiązania w zakresie adaptacji, a IETA uruchomiła inicjatywę Markets for Natural Climate Solutions, w skład której wchodzą Fundacja Arbor Day, BHP, BP, Chevron, Shell i Woodside Energy.

Wewnątrz ścian, na zewnątrz ścian

„Nadzieja nie jest w murach COP25. Nadzieja jest tutaj z wami” – powiedziała Greta Thunberg podczas wiecu Fridays for Future, który ogarnął Madryt późnym piątkowym wieczorem. Obywatele w każdym wieku, delegacje młodzieżowe i działacze wyszli na ulice, a organizatorzy szacują, że w marszu klimatycznym wzięło udział nawet 500 000 osób.

W następną środę o godz zaimprowizowany protest wezwanie do bardziej zdecydowanych działań klimatycznych poza salą plenarną wywołało nieoczekiwanie silną reakcję sił bezpieczeństwa, pozostawiając 200 obserwatorów na lodzie przed centrum kongresowym (później zostali ponownie przyjęci).

Kontrast pomiędzy powolnymi negocjacjami a ożywioną atmosferą towarzyszącą wydarzeniom był bardziej widoczny niż kiedykolwiek.