(Jonathan Kemper, Unsplash)
Ten artykuł powstał dzięki współpracy The European Sting ze Światowym Forum Ekonomicznym.
Autorka: Katharine Rooney, starsza pisarka ds. treści formatywnych
Ekologia stała się głównym nurtem. Recykling to obecnie globalna branża o wartości 200 miliardów dolarów. Zrównoważony rozwój stał się przedmiotem zainteresowania globalnych korporacji. Rządy wprowadzają główne programy mające na celu ograniczenie emisji gazów cieplarnianych.
Nie zawsze tak było. W latach sześćdziesiątych zamartwianie się naszym wpływem na Ziemię było postrzegane jako zajęcie niszowe. Jak więc dotarliśmy do miejsca, w którym jesteśmy dzisiaj? Oto harmonogram kilku kluczowych wydarzeń.
1962 – Cicha wiosna
Książka, która jest powszechnie postrzegana jako zapoczątkowająca nowoczesny ruch ekologiczny, została napisana przez amerykańską ekologkę Rachel Carson. Cicha wiosna skupiła się na stosowaniu pestycydów i szkodach, jakie powodują one dla różnorodności biologicznej. Carson wezwał do zarządzania środowiskiem i bardziej przemyślanego podejścia do interwencji człowieka w świat przyrody.
1971 – Greenpeace
Zainspirowana Rachel Carson grupa aktywistów z Vancouver w Kanadzie wypłynęła starą łodzią rybacką o nazwie The Greenpeace do Amchitki – wyspy u wybrzeży Alaski, która była domem bielików, sokołów wędrownych i 3000 zagrożonych wydr morskich – na starej łodzi rybackiej zwanej Greenpeace, aby spróbować powstrzymać amerykański test broni nuklearnej. Aktywiści obawiali się, że podziemna eksplozja wywoła trzęsienia ziemi i tsunami.
Statek był zmuszony zawrócić, ale misja pobudziła wyobraźnię opinii publicznej. Greenpeace jest obecnie organizacją międzynarodową z biurami w 40 krajach i własnymi laboratoriami badawczymi. Nadal bierze udział w akcjach bezpośrednich, ale także lobbuje rządy za zmianami polityki i prowadzi dochodzenia w sprawie „przestępstw przeciwko środowisku”.
1989 – Małgorzata Thatcher
Znana jako „Żelazna Dama” ze względu na pewność swoich poglądów politycznych, była premier Wielkiej Brytanii podnosiła także świadomość na temat zmian klimatycznych w serii przemówień w kraju i za granicą.
W listopadzie 1989 roku powiedziała Zgromadzeniu Ogólnemu ONZ: „Wyzwanie środowiskowe, przed którym stoi cały świat, wymaga równoważnej reakcji ze strony całego świata. Dotknie to każdy kraj i nikt nie będzie mógł z tego zrezygnować.”
Od czasów świetności Thatcher znaczna liczba ludzi na całym świecie uwierzyła, że za zmiany klimatyczne odpowiedzialna jest działalność człowieka – w tym 71% w Indiach i 69% w Hiszpanii.
1992 – Przyjęcie „Konwencji z Rio”
Podczas Szczytu Ziemi w Rio w 1992 r. przyjęto trzy konwencje, w tym Ramową konwencję Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu (UNFCCC), pierwszy światowy traktat klimatyczny.
UNFCCC weszła w życie w 1994 r., a do chwili obecnej ratyfikowało ją 197 krajów. Nie tylko dostrzegła problem, ale także starała się ustabilizować emisje, skierować wsparcie finansowe tam, gdzie jest potrzebne i monitorować skalę problemu – a wszystko to bez wpływu na postęp gospodarczy.
Dwie pozostałe konwencje przyjęte w Rio to Konwencja ONZ o różnorodności biologicznej i Konwencja w sprawie zwalczania dywersyfikacji.
1997 – Protokół z Kioto
Pięć lat po Rio społeczność międzynarodowa poszła o krok dalej, ustanawiając Protokół z Kioto, który określił wiążące cele w zakresie emisji dla krajów rozwiniętych. Zobowiązała 37 krajów uprzemysłowionych i Wspólnotę Europejską do ograniczenia emisji sześciu gazów cieplarnianych średnio o 5% do roku 2012 w porównaniu z poziomem z roku 1990.
Porozumienie weszło w życie w 2005 r. Do 2015 r. kraje, które przyjęły cele wynikające z traktatu, zredukowały swoje emisje o około 20%.
Co Światowe Forum Ekonomiczne robi w sprawie zmian klimatycznych?
Zmiany klimatyczne stanowią pilne zagrożenie wymagające zdecydowanych działań. Społeczności na całym świecie już doświadczają zwiększonego wpływu klimatu, od susz, przez powodzie, po podnoszący się poziom mórz. W raporcie Global Risks Report Światowego Forum Ekonomicznego te zagrożenia dla środowiska nadal znajdują się na szczycie listy.
Aby ograniczyć wzrost temperatury na świecie do wartości znacznie poniżej 2°C i jak najbliżej 1,5°C powyżej poziomu przedindustrialnego, istotne jest, aby przedsiębiorstwa, decydenci i społeczeństwo obywatelskie podejmowali kompleksowe krótko- i długoterminowe działania klimatyczne zgodnie z celami Porozumienia paryskiego w sprawie zmian klimatu.
Inicjatywa klimatyczna Światowego Forum Ekonomicznego wspiera zwiększanie skali i przyspieszanie globalnych działań klimatycznych poprzez współpracę sektora publicznego i prywatnego. Inicjatywa działa w kilku obszarach roboczych, aby opracować i wdrożyć ambitne rozwiązania sprzyjające włączeniu społecznemu.
Obejmuje to Alliance of CEO Climate Leaders, globalną sieć liderów biznesowych z różnych branż opracowujących opłacalne rozwiązania umożliwiające przejście na gospodarkę niskoemisyjną i odporną na zmianę klimatu. Dyrektorzy generalni wykorzystują swoją pozycję i wpływy wśród decydentów i partnerów korporacyjnych, aby przyspieszyć transformację i uświadomić sobie korzyści gospodarcze wynikające z zapewnienia bezpieczniejszego klimatu.
2015 – Porozumienie paryskie
Konferencja Stron (COP) jest organem decyzyjnym UNFCCC. Od chwili jej powstania w 1995 r. co roku organizuje konferencję dotyczącą zmian klimatycznych w innym miejscu.
Podczas COP21 w Paryżu w 2015 r. strony UNFCCC zgodziły się przyspieszyć swoje działania klimatyczne, aby utrzymać wzrost temperatury na świecie w XXI wieku znacznie poniżej 2°C w stosunku do poziomu przedindustrialnego, a najlepiej ograniczyć wszelki wzrost do 1,5°C.
Porozumienie paryskie zostało obecnie ratyfikowane przez 187 sygnatariuszy. Stany Zjednoczone były jednym z pierwszych krajów, które podpisały porozumienie, ale od tego czasu kraj ten ogłosił, że wycofa się z porozumienia.
2018, 2019 – Greta Thunberg
Latem 2018 r. szwedzka uczennica Greta Thunberg po raz pierwszy rozpoczęła „strajk klimatyczny” – przez trzy tygodnie każdego dnia szkolnego przesiadując przed parlamentem swojego kraju, aby zaprotestować przeciwko brakowi działań politycznych w sprawie zmiany klimatu.
Niedawno została nominowana do Pokojowej Nagrody Nobla.
W ostatnim tygodniu września 2019 r. 6 mln ludzi na całym świecie przyłączyło się do protestów wzywających do działań klimatycznych.
