Ten artykuł powstał we współpracy z Komisją Europejską.
Aby wzmocnić unijne łańcuchy dostaw i zdywersyfikować źródła surowców krytycznych, Komisja Europejska ogłosiła dziś, że wybrała 46 nowych projektów strategicznych w 16 państwach członkowskich. Projekty przyczynią się do osiągnięcia poziomów odniesienia określonych w ustawie o surowcach krytycznych (CRMA), zgodnie z którymi do 2030 r. moce produkcyjne UE pokrywają co najmniej 10% rocznego zużycia UE w celu wydobycia, 40% w przypadku przetwarzania i 25% w przypadku recyklingu surowców strategicznych w celu zwiększenia konkurencyjności, rozwinięcia większej odporności i zmniejszenia zależności od jednego dostawcy.
Nowe projekty strategiczne zlokalizowane są w Belgii, Bułgarii, Estonii, Finlandii, Francji, Niemczech, Grecji, Włoszech, Litwie, Holandii, Polsce, Portugalii, Rumunii, Słowacji, Hiszpanii i Szwecji. Zostały one wybrane spośród 102 wniosków otrzymanych w rozstrzygniętym na początku tego roku naborze wniosków.
Projekty obejmują różne etapy łańcucha wartości surowców: osiem dotyczy wydobycia, 11 przetwarzania, a 19 to projekty dotyczące recyklingu. Ponadto istnieje osiem zintegrowanych projektów: trzy łączące wydobycie i przetwarzanie oraz pięć łączące przetwarzanie i recykling, co wspiera zintegrowane podejście UE do łańcucha wartości. Projekty obejmują 15 z 17 surowców strategicznych objętych CRMA.
Projekty wzmocnią europejskie łańcuchy wartości w dziedzinie akumulatorów, obronności i lotnictwa oraz magnesów trwałych. Obejmują one siedem projektów dotyczących litu, 12 dotyczących niklu, 10 dotyczących kobaltu, pięć dotyczących manganu i cztery dotyczące grafitu, a wszystkie wspierają unijny łańcuch wartości baterii. Dwa projekty dotyczące magnezu i trzy dotyczące wolframu przyczynią się do obronności i lotnictwa, natomiast cztery projekty dotyczące pierwiastków ziem rzadkich będą wspierać łańcuch wartości magnesów trwałych.
Oczekuje się, że 46 projektów – w połączeniu z 47 projektami strategicznymi w UE i 13 projektami strategicznymi w krajach trzecich, które zostały wybrane odpowiednio w marcu i czerwcu ubiegłego roku – w znaczący sposób przyczyni się do osiągnięcia unijnych celów w zakresie zmniejszania ryzyka i dywersyfikacji CRM. Mogłyby w pełni spełnić kryteria ekstrakcji litu, niklu, pierwiastków ziem rzadkich, magnezu i wolframu oraz kryteria przetwarzania litu i pierwiastków ziem rzadkich. Mogłyby również pokryć 89% wartości odniesienia w zakresie przetwarzania dla kobaltu oraz odpowiednio 57% i 51% dla wolframu i magnezu, jednocześnie w pełni spełniając kryteria recyklingu dla litu, kobaltu i pierwiastków ziem rzadkich.
Postęp w stosunku do pierwszej listy projektów strategicznych
Projekty strategiczne wybrane w 2025 r. są już na etapie realizacji. Do chwili obecnej 25 projektów strategicznych zakończyło ocenę oddziaływania na środowisko, a 17 uzyskało pozwolenie na budowę dzięki pojedynczym punktom kontaktowym w państwach członkowskich, które pomagają przyspieszyć procedury wydawania pozwoleń.
Dzięki komunikatowi w sprawie RESourceEU z grudnia ubiegłego roku UE przyspiesza i intensyfikuje swoje wysiłki. Od uruchomienia RESourceEU zespół Team Europe uruchomił ponad 2 miliardy euro w ramach wsparcia finansowego przekazanego za pośrednictwem funduszu innowacyjnego, pomocy państwa i Europejskiego Banku Inwestycyjnego. W ramach kilku projektów poczyniono znaczne postępy w zakresie zawierania umów odbioru. Ponadto w ramach Mechanizmu Surowcowego, utworzonego w celu agregacji popytu i podaży oraz identyfikacji potencjalnych odbiorców, wygenerowano ponad 30 dopasowań dla 10 materiałów.
Tło
CRMA weszła w życie 23 maja 2024 r. Ustanawia środki mające na celu wzmocnienie potencjału UE w łańcuchach wartości surowców krytycznych i dywersyfikację jej źródeł dostaw. Komisja ogłosiła dwa zaproszenia do składania wniosków w ramach projektów strategicznych. Pierwszy nabór wniosków zakończył się 22 sierpnia 2024 r., a drugi – 15 stycznia 2026 r.
W ramach drugiego zaproszenia Komisja otrzymała 102 wnioski zlokalizowane w UE w 18 państwach członkowskich. Spośród nich Komisja i eksperci zewnętrzni ocenili 92 wnioski pod kątem kryteriów określonych przez CRMA, takich jak bezpieczeństwo dostaw, wykonalność techniczna, standardy środowiskowe, społeczne i dotyczące zarządzania oraz korzyści transgraniczne dla UE. Na podstawie tej oceny Komisja przeprowadziła konsultacje z Radą ds. Surowców Krytycznych złożoną z przedstawicieli państw członkowskich, przy czym Parlament Europejski uczestniczył w niej w charakterze obserwatora.
Komisja wkrótce ogłosi nowe zaproszenie do składania wniosków w sprawie projektów strategicznych pod koniec 2026 r.
Aby uzyskać więcej informacji
Pytania i odpowiedzi
Arkusz informacyjny
Wybrane projekty strategiczne
Ustawa o surowcach krytycznych
Plan działania RESsourceEU
