Ten artykuł powstał we współpracy z Komisją Europejską.
Komisja Europejska przedstawia dziś nowość Pakiet Edukacja i Umiejętności aby odwrócić proces spadku podstawowych umiejętności, pomóc szkołom w wykorzystaniu sztucznej inteligencji i technologii cyfrowych do celów uczenia się oraz zaradzić niedoborom nauczycieli.
Pakiet koncentruje się na czterech priorytetach: podnoszeniu osiągnięć w zakresie podstawowych umiejętności, wykorzystaniu narzędzi cyfrowych i sztucznej inteligencji w edukacji, wzmocnieniu zawodu nauczyciela oraz zapewnieniu bardziej elastycznego, strategicznego i lepiej połączonego kształcenia i szkolenia zawodowego (VET). Odzwierciedla to także zmieniające się potrzeby rynku pracy, którymi należy lepiej zająć się w systemach edukacji, aby chronić konkurencyjność i odporność demokratyczną Europy.
Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyenapowiedział: „Silniejsza Europa zaczyna się od silniejszych młodych ludzi. Wspieramy nasze państwa członkowskie w podnoszeniu standardów w zakresie umiejętności czytania i pisania, matematyki, nauk ścisłych, edukacji cyfrowej i edukacji obywatelskiej. Jednocześnie wyposażamy dzieci w umiejętności potrzebne do bezpiecznego poruszania się po sztucznej inteligencji. W tym celu niezbędne jest, aby wspierały je dobrze wyszkoleni nauczyciele. Razem będziemy pracować nad zapewnieniem pomyślnego rozwoju przyszłym pokoleniom. „
Wśród konkretnych inicjatyw Komisja przedstawiła m.in Zalecenie Rady w sprawie odwrócenia tendencji spadkowej w zakresie podstawowych umiejętności. W zaleceniu proponuje się ukierunkowanie reform i inwestycji na podnoszenie osiągnięć w zakresie podstawowych umiejętności, zapewnienie szkołom i nauczycielom autonomii w działaniu, wzmocnienie praktyk opartych na dowodach oraz poprawę wsparcia na poziomie szkoły.
Szkoła Europejska Sojusze połączy szkoły i władze szkolne z różnych Państw Członkowskich w długoterminowe partnerstwa w celu poprawy wyników uczniów w zakresie co najmniej jednej podstawowej umiejętności, przy czym każda z nich będzie posiadała wymierny plan poprawy. Erasmus+ przygotowuje się już do wdrożenia europejskich sojuszy szkół, zapewniając od 2027 r. specjalne wsparcie dla szkół i władz szkolnych, a jego ambicją jest zwiększanie skali do 100 sojuszy rocznie w kolejnych WRF.
Od 2027 roku nowy Unijna sieć usług doradczych i wsparcia połączy usługi krajowe i regionalne, aby wzmocnić praktyczne wsparcie dla szkół w zakresie przywództwa, dobrostanu, gotowości cyfrowej i sztucznej inteligencji oraz współpracy z rodzicami. Ponadto, dzięki wsparciu finansowemu z programu Erasmus+, uruchomionych zostanie 30 usług regionalnych.
Lepsze i bezpieczniejsze wykorzystanie technologii cyfrowych w edukacji
W dniu 3 listopada Komisja ustaliła Europejskie konsorcjum na rzecz infrastruktury cyfrowej ds. edukacji (EDU-EDIC)na wniosek ośmiu założycielskich państw członkowskich. EDU-EDIC zwiększy europejską suwerenność technologiczną w edukacji oraz połączy zasoby i wiedzę specjalistyczną w celu wdrożenia zaufanych usług sztucznej inteligencji i usług cyfrowych dla szkół, umożliwi bezpieczną wymianę danych między instytucjami edukacyjnymi oraz pomoże europejskim firmom z branży technologii edukacyjnych (EdTech) lepiej służyć szkołom ponad granicami. Wzmacnia to potencjał Europy i suwerenność technologiczną w edukacji.
Komisja opracuje dostosowane do wieku referencyjne efekty uczenia się i wytyczne dotyczące oceny umiejętności korzystania z sztucznej inteligencji w oparciu o ramy UE–OECD dotyczące umiejętności korzystania z sztucznej inteligencji oraz będzie pilotować Certyfikat umiejętności korzystania z AI dla uczniów z roku szkolnego 2027/28.
Ponadto w oparciu o komunikat z 2026 r. w sprawie unijnego podejścia do bezpieczeństwa dzieci w Internecie Komisja zaproponuje europejskie zobowiązanie na rzecz zdrowego ekranu, zapewniające szkołom, rodzicom i uczniom wspólne narzędzia i wytyczne dotyczące bezpieczeństwa w Internecie, czasu spędzanego przed ekranem oraz zdrowej równowagi między życiem online i offline.
Bardziej atrakcyjny i wspierany zawód nauczyciela
Komisja zaproponowała również: Zalecenie Rady w sprawie atrakcyjności zawodu nauczyciela (Agenda UE dla nauczycieli). Zwraca się do państw członkowskich o rozwiązanie problemu niedoborów nauczycieli poprzez atrakcyjne ścieżki kariery i warunki pracy, skuteczniejsze kształcenie początkowe i rozwój zawodowy oraz zwiększenie swobody nauczycieli w korzystaniu z sztucznej inteligencji.
Proponuje także bliższy europejski dialog z zawodem nauczyciela, zachęcając państwa członkowskie do zapraszania europejskich partnerów społecznych w edukacji i przedstawicieli nauczycieli do Grupy Wysokiego Szczebla ds. Edukacji i Szkoleń. Wsparcie UE również zostanie zmienione Akademie Nauczycielskie 2.0który od 2027 r. będzie skierowany do początkujących nauczycieli i dyrektorów szkół.
Większe wsparcie UE na rzecz modernizacji kształcenia i szkolenia zawodowego
Kształcenie i szkolenie zawodowe (VET) odgrywa kluczową rolę w wyposażaniu ludzi w umiejętności potrzebne w dzisiejszej gospodarce. Zapewnia uczniom praktyczne umiejętności przydatne w pracy w sektorach o dużym zapotrzebowaniu na pracowników, takich jak energetyka, produkcja, opieka zdrowotna, obrona i budownictwo.
The europejski WETERYNARZ strategia będzie wspierać osoby uczące się w zdobywaniu umiejętności napędzających innowacje i rozwój poprzez szkolenia w zakresie najnowocześniejszych technologii i zapewni im dostęp do karier z długoterminowymi perspektywami.
Do najważniejszych inicjatyw należą: a Europejski Akcelerator Szkoleń Sektorowychktórego pilotaż rozpocznie się w 2027 r. i będzie oferował krótkie, elastyczne moduły szkoleniowe, które organizatorzy kształcenia i szkolenia zawodowego będą mogli dodawać do programów krajowych. Zostaną opracowane we współpracy z partnerami branżowymi i będą oferować wspólne standardy jakości; Partnerstwa biznesowe VET dla nowych ośrodków szkoleniowych zostaną utworzone wspólnie przez przedsiębiorstwa i instytucje VET. Począwszy od 2028 r. będą one pomagać przedsiębiorstwom – zwłaszcza MŚP – w pozyskiwaniu wykwalifikowanych pracowników i wdrażaniu nowych technologii; jakiś Rynek mobilności w UE pomaganie osobom uczącym się i praktykantom w ramach kształcenia i szkolenia zawodowego w znalezieniu szkolenia za granicą oraz wspieranie przedsiębiorstw i szkół VET w organizowaniu wysokiej jakości możliwości wymiany.
Kolejne kroki
Rada proszona jest o rozpatrzenie i przyjęcie obu dokumentów Zalecenia Rady.
W dniu 20 listopada Komisja będzie gospodarzem konferencji Europejski Szczyt Edukacji i Umiejętności 2026 rozpocząć wdrażanie Pakietu wspólnie z państwami członkowskimi, partnerami społecznymi, sieciami szkół, organizacjami nauczycieli, firmami EdTech i przedstawicielami uczniów.
Tło
Z ostatniej unijnej analizy wyników badania PISA 2025 wynika, że 33,9% europejskich 15-latków osiąga słabe wyniki w matematyce, 31,3% w czytaniu, a 25,9% w naukach ścisłych. Doskonałość również spada; w 2025 r. odsetek najlepszych uczniów w UE wyniesie 4,8% w czytaniu, 6,4% w naukach ścisłych i 6,8% w matematyce.
Pakiet dotyczący edukacji i umiejętności wnosi kluczowy wkład w Unię Umiejętności i ma na celu wspieranie państw członkowskich w osiągnięciu uzgodnionych celów na poziomie UE na rok 2030, które obejmują zwiększenie do co najmniej 12% odsetka 15-latków osiągających najlepsze wyniki w czytaniu, matematyce i naukach ścisłych, obniżenie do poniżej 15% odsetka 15-latków o słabych wynikach w czytaniu, matematyce i naukach ścisłych oraz odsetka uczniów klas ósmych (w wieku 13–14 lat) z niskimi wynikami osiągnięcia w zakresie umiejętności obsługi komputera i informacji oraz zwiększenie do co najmniej 25% odsetka 15-latków pochodzących ze środowisk defaworyzowanych społeczno-ekonomicznych, którzy osiągają dobre wyniki w co najmniej jednej umiejętności (czytanie, matematyka lub nauki ścisłe).
The Strategia kształcenia i szkolenia zawodowego opiera się na ramach określonych w zaleceniu Rady w sprawie kształcenia i szkolenia zawodowego. Dlatego też skupia się na kluczowych obszarach, w których poziom UE może najlepiej wspierać państwa członkowskie w ich reformach i politykach. W deklaracji Herning z 2025 r. państwa członkowskie zobowiązały się już do modernizacji i zapewnienia solidności i przyszłości swoich systemów kształcenia i szkolenia zawodowego.
Działania te są również zgodne ze strategią Apply AI, która koncentruje się na wspieraniu wdrażania sztucznej inteligencji w kluczowych strategicznych branżach i sektorze publicznym, w tym w edukacji.
Aby uzyskać więcej informacji
Pytania i odpowiedzi
Arkusz informacyjny na temat pakietu dotyczącego edukacji i umiejętności
Arkusz informacyjny na temat umiejętności zawodowych dla konkurencyjnej Europy
Pakiet „Edukacja i umiejętności”.
Komunikat w sprawie silniejszych podstaw edukacji dla wszystkich w dobie sztucznej inteligencji
Propozycja odwrócenia spadku umiejętności podstawowych
Propozycja atrakcyjnego zawodu nauczyciela: Agenda UE dla nauczycieli
Strategia kształcenia i szkolenia zawodowego na lata 2026-2030
