Artykuł ten został opublikowany we współpracy z Organizacją Narodów Zjednoczonych.
Szef ONZ ds. praw człowieka Volker Türk dodał w poniedziałek swój głos do rosnących wezwań do większej kontroli nad sztuczną inteligencją, ostrzegając, że rewolucyjna technologia może stać się „egzystencjalnym zagrożeniem dla ludzkości”, jeśli nie zostanie opanowana.
Bez wiążących zasad, niezależnego nadzoru i jasnych ograniczeń kontrola nad tą technologią może okazać się niemożliwa, Wysoki Komisarz powiedział Radzie Praw Człowieka w Genewie.
Türk podniósł perspektywę, że systemy sztucznej inteligencji staną się tak potężne, że ich twórcy nie będą już mogli ich kontrolować.
„Sztuczna inteligencja, która ucieka ze środowiska testowego lub szantażuje programistów, aby zapobiec wyłączeniu, to sztuczna inteligencja, która jest zbyt potężna” – stwierdził. „Wzywam tutaj dzisiaj do podjęcia wszelkich wysiłków na rzecz wprowadzenia żeliwnych gwarancji dotyczących bezpieczeństwa sztucznej inteligencji, zanim będzie za późno”.
„Garstka ludzi” pod kontrolą
Türk wezwał kraje przyjmujące technologie AI oraz podmioty zaangażowane w ich łańcuchy dostaw do współpracy w celu ustalenia wyraźnych granic.
„Potrzebujemy niezależnej weryfikacji i znacznie ściślejszej współpracy w zakresie bezpieczeństwa w branży” – stwierdził.
Podkreślił jednak, że wyzwanie wykracza poza bezpieczeństwo techniczne.
„Garstka mężczyzn ma niemal nieograniczoną władzę nad sztuczną inteligencją” – stwierdził, wskazując na rosnącą koncentrację władzy technologicznej oraz ogromne ilości gromadzonych i przetwarzanych danych.
Podkreślił jednak także potrzebę technologii, która „aby służyła ludzkości, a nie odwrotnie”, w odniesieniu do miejsc pracy, demokracji i środowiska, podkreślając, że prawa człowieka muszą pozostać zasadą wiodącą.
„Przerażony” bronią autonomiczną
Wysoki Komisarz wyraził również obawy dotyczące wykorzystania sztucznej inteligencji w działaniach wojennych, w szczególności przy opracowywaniu broni zdolnej do podejmowania śmiertelnych decyzji bez interwencji człowieka.
Türk powiedział, że jest „przerażony” doniesieniami o w pełni autonomicznych dronach rzekomo rozmieszczonych przez Rosję, w wyniku których w zeszłym miesiącu zginęło trzech Ukraińców. Według doniesień Ukraina również testowała taką broń.
„Przyłączam się do wezwań do pilnego zakazu broni, która może zabić życie bez udziału człowieka” – powiedział członkom Rady.
Ostrzegł także, że wojna na Ukrainie, trwająca obecnie piąty rok, w dalszym ciągu powoduje rosnące ofiary cywilne i zniszczenia w krytycznej infrastrukturze energetycznej, a ofiary śmiertelne i ranne odnotowuje się także w Rosji.
Ponad 60 wojen
Wysoki Komisarz rozszerzył swoje ostrzeżenie na szerszy krajobraz bezpieczeństwa globalnego, wyrażając głębokie zaniepokojenie rozprzestrzenianiem się konfliktów zbrojnych i erozją prawa międzynarodowego.
Na całym świecie toczy się obecnie ponad 60 konfliktów, w których uczestniczy co najmniej jeden kraj, co jest poziomem nienotowanym od zakończenia drugiej wojny światowej.
Pan Türk wyraził także zaniepokojenie wznowionymi działaniami wojennymi między Stanami Zjednoczonymi a Iranem oraz ich szerszymi konsekwencjami geopolitycznymi i gospodarczymi.
Zauważył, że w dalszym ciągu napływają doniesienia o ofiarach cywilnych, w tym na weselu w irańskiej prowincji Hormozgan.
Gazę i okupowany Zachodni Brzeg
Wracając do Bliskiego Wschodu, Türk potępił ciągłe izraelskie strajki w Gazie i ograniczenia pomocy humanitarnej, a także plany przymusowych wysiedleń Palestyńczyków i odczłowieczającą retorykę niektórych wyższych urzędników izraelskich.
Potępił także egzekucje i tortury stosowane według doniesień przez grupy zbrojne powiązane z Hamasem.
Na okupowanym Zachodnim Brzegu pan Türk wezwał do podjęcia działań przeciwko aneksji, ekspansji osadnictwa przez Izrael i transferom broni, które mogłyby ułatwić łamanie prawa międzynarodowego.
„Społeczność międzynarodowa musi podwoić wysiłki na rzecz trwałego pokoju, w którym Palestyna i Izrael żyją obok siebie z równą godnością i prawami… Słowa potępienia brzmią pusto w obliczu umyślnych naruszeń i cierpień” – powiedział Türk.
