Ursula von der Leyen, Przewodnicząca Komisji Europejskiej, Unia Europejska, 2020
Źródło: EC – Usługa Audiowizualna
Ten artykuł powstał dzięki współpracy The European Sting ze Światowym Forum Ekonomicznym.
Autor: Sean Fleming, starszy pisarz, treści formatywne
- Europa planuje stać się pierwszym kontynentem neutralnym dla klimatu do 2050 r.
- Środki te obejmują bardziej rygorystyczne cele w zakresie emisji, zwiększone wsparcie dla różnorodności biologicznej i przegląd unijnych dotacji rolniczych.
- Komisja Europejska nazwała ten moment europejskim „człowiekiem na Księżycu”.
Do 2050 roku Europa chce stać się pierwszym na świecie kontynentem neutralnym dla klimatu – to kluczowe przesłanie szeregu celów i inicjatyw ogłoszonych przez Komisję Europejską, znanych jako Europejski Zielony Ład.
Ma on na celu „przekształcenie Unii Europejskiej w sprawiedliwe i zamożne społeczeństwo, z nowoczesną, zasobooszczędną i konkurencyjną gospodarką” – twierdzi Komisja.
Wśród swoich celów Komisja wezwała do zwiększenia o 50% celu klimatycznego UE na rok 2030, który obecnie zakłada ograniczenie emisji gazów cieplarnianych o 40% i zwiększenie wykorzystania energii odnawialnej.
Wzywa także:
- Nowelizacja podatku od pojazdów.
- Nowa strategia dotycząca morskiej energetyki wiatrowej.
- Większe wsparcie dla gospodarki o obiegu zamkniętym.
- Kompleksowa sieć punktów ładowania pojazdów elektrycznych.
- Wsparcie działań na rzecz różnorodności biologicznej.
- Rewizja strategii rolniczych mająca na celu ograniczenie stosowania chemicznych pestycydów, nawozów i antybiotyków.
Jeszcze w tym roku zostaną opracowane zasady i decyzje dotyczące większości inicjatyw w ramach Zielonego Ładu.
Wstrząs w branży węgla i rolnictwa?
W 2019 r. w Europie nastąpił spadek produkcji energii elektrycznej z węgla o prawie jedną piątą, co zespół doradców ds. zmian klimatycznych Sandbag określił jako Wielki Upadek Węgla w 2019 r.
Zajęcie się zmianami klimatycznymi to nie tylko priorytet środowiskowy. Jak wskazano w raporcie Światowego Forum Ekonomicznego na temat zagrożeń globalnych, stabilność gospodarcza i społeczna jest obarczona znacznym ryzykiem zakłóceń spowodowanych problemami klimatycznymi.
Co Światowe Forum Ekonomiczne robi w sprawie zmian klimatycznych?
Zmiany klimatyczne stanowią pilne zagrożenie wymagające zdecydowanych działań. Społeczności na całym świecie już doświadczają zwiększonego wpływu klimatu, od susz, przez powodzie, po podnoszący się poziom mórz. W raporcie Global Risks Report Światowego Forum Ekonomicznego te zagrożenia dla środowiska nadal znajdują się na szczycie listy.
Aby ograniczyć wzrost temperatury na świecie do wartości znacznie poniżej 2°C i jak najbliżej 1,5°C powyżej poziomu przedindustrialnego, konieczne jest, aby przedsiębiorstwa, decydenci i społeczeństwo obywatelskie podejmowały kompleksowe krótko- i długoterminowe działania klimatyczne zgodnie z celami Porozumienia paryskiego w sprawie zmian klimatu.
Inicjatywa klimatyczna Światowego Forum Ekonomicznego wspiera zwiększanie skali i przyspieszanie globalnych działań klimatycznych poprzez współpracę sektora publicznego i prywatnego. Inicjatywa działa w kilku obszarach roboczych, aby opracować i wdrożyć ambitne rozwiązania sprzyjające włączeniu społecznemu.
Obejmuje to Alliance of CEO Climate Leaders, globalną sieć liderów biznesowych z różnych branż opracowujących opłacalne rozwiązania umożliwiające przejście na gospodarkę niskoemisyjną i odporną na zmianę klimatu. Dyrektorzy generalni wykorzystują swoją pozycję i wpływy wśród decydentów i partnerów korporacyjnych, aby przyspieszyć transformację i uświadomić sobie korzyści gospodarcze wynikające z zapewnienia bezpieczniejszego klimatu.
Jednak niektóre działania bloku mogą wyrządzić więcej szkód, niż powszechnie wiadomo. Wsparcie rolnictwa odgrywa kluczową rolę w Europie od 1957 r. wraz z utworzeniem Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej – poprzedniczki UE – i Wspólnej Polityki Rolnej. UE wypłaca obecnie rolnikom około 37% swojego całkowitego rocznego budżetu.
Według raportu „New York Timesa” istnieją obawy, że dotowanie produkcji rolnej na przestrzeni ostatnich 50 lat miało niszczycielski wpływ na środowisko:
„Rozkładające się glony wydzielają śmiercionośny gaz na plaże w północno-zachodniej Francji. Zmniejszająca się populacja ptaków zagraża równowadze całych ekosystemów. Emisje gazów cieplarnianych z rolnictwa rosną.
„A na Morzu Bałtyckim dziesięciolecia odpływów z gospodarstw rolnych przyczyniły się do powstania ogromnych martwych stref”.
W miarę jak coraz więcej państw członkowskich przystąpiło do UE i uzyskało dostęp do dotacji rolniczych, wiele z opisanych powyżej problemów nasiliło się. A mapy pokazujące obszary najbardziej dotknięte zanieczyszczeniem azotanami odpowiadają obszarom otrzymującym najwyższe dotacje, stwierdza artykuł w Timesie.
UE twierdzi, że jej polityka rolna wspiera rolników, zapewnia bezpieczeństwo żywnościowe Europy oraz pomaga stawić czoła zmianie klimatu i zrównoważonemu zarządzaniu zasobami naturalnymi. Po reformie polityki przeprowadzonej w 2013 r. wśród nowych głównych celów znalazły się „zrównoważone zarządzanie zasobami naturalnymi i działania w dziedzinie klimatu”.
Nad księżycem
Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen określiła Zielony Ład jako „moment europejskiego „człowieka na Księżycu”.
Ale nie każde państwo członkowskie jest przychylne tej decyzji. Czechy, Węgry i Polska – wszystkie kraje uzależnione od węgla – chcą pozyskać gwarancje finansowe przed poparciem Zielonego Ładu.
Nawet jeśli Europa poczyni postępy w realizacji swoich ambitnych planów i osiągnie swoje cele w zakresie neutralności pod względem emisji dwutlenku węgla, niektórzy nadal kwestionują zaangażowanie świata w ochronę środowiska.
Przemawiając na kongresie klimatycznym ONZ COP25 w Madrycie, działaczka Greta Thunberg wyraziła się bardzo krytycznie: „Jestem pewna, że gdyby ludzie usłyszeli, co się dzieje i co zostało powiedziane… podczas tych spotkań, byliby oburzeni” – powiedziała. „Wygląda na to, że stało się to dla krajów pewnego rodzaju okazją do wynegocjowania luk prawnych i uniknięcia podnoszenia swoich ambicji”.
Sekretarz generalny ONZ António Guterres pochwalił unijny Zielony Ład, ale zwrócił uwagę, że wiele z najbardziej wpływowych gospodarek świata nie wypełniło jeszcze zobowiązań wynikających z porozumienia paryskiego z 2015 r., stwierdzając: „Jeśli będziemy dalej trwać tak, jak dotychczas, jesteśmy skazani na zagładę”.
