O nas
Kontakt

Bank Inwestycyjny UE zatwierdza pożyczkę w wysokości 1,5 miliarda euro na rurociąg transadriatycki (TAP)

Laura Kowalczyk

Gazociąg w Unii Europejskiej. (Copyright: EU, 2012 / Źródło: EC - Audiovisual Service / Fot: Ferenc Isza)

Gazociąg w Unii Europejskiej. (Copyright: EU, 2012 / Źródło: EC – Audiovisual Service / Foto: Ferenc Isza)

W zeszłym tygodniu Europejski Bank Inwestycyjny (EBI) zatwierdził pożyczkę w wysokości 1,5 miliarda euro na rurociąg transadriatycki (TAP), projekt rurociągu służący do przesyłania gazu z Azerbejdżanu do Włoch przez Grecję i Albanię. Finansowanie stanowi część projektu o wartości 40 miliardów euro, mającego na celu zapewnienie nowych dostaw gazu do Europy, czyli południowego korytarza gazowego, i stanowi największą w historii pojedynczą pożyczkę EBI na rzecz projektu energetycznego. Chociaż oczekuje się, że TAP zapewni nowe dostawy gazu do Europy i zmniejszy zależność od Rosji, przeciwnicy i grupy zwolenników twierdzą, że projekt będzie miał negatywny wpływ na środowisko i społeczeństwo, powołując się na łamanie praw człowieka w Azerbejdżanie i rosnące inwestycje w paliwa kopalne na Starym Kontynencie. Kontekst Rurociąg Transadriatycki to planowany rurociąg gazu ziemnego o długości 870 km, który będzie biegł z Grecji przez Albanię i Morze Adriatyckie do Włoch i dalej do Europy Zachodniej. Oczekuje się, że do 2020 r. południowy korytarz gazowy będzie dostarczał do Europy około 16 miliardów metrów sześciennych gazu rocznie z gigantycznego złoża Azeri Shah Deniz II, przebiegającego przez Gruzję, Turcję, Grecję, Albanię i Morze Adriatyckie. Gazociąg Transadriatycki został uznany przez Komisję Europejską za projekt będący przedmiotem wspólnego zainteresowania (PCI) w ramach unijnych wytycznych dotyczących transeuropejskiej infrastruktury energetycznej. Pierwotnie decyzja w sprawie pożyczki miała zostać podjęta 12 grudnia ubiegłego roku, ale EBI z siedzibą w Luksemburgu opóźnił ją, gdy zarząd stwierdził, że potrzebuje więcej czasu na dokładniejsze zapoznanie się z projektem. Finansowanie przyznane w ubiegły wtorek stanowi część łącznej kwoty 6,5 miliarda euro zatwierdzonej przez EBI na 36 projektów w 17 krajach Unii Europejskiej oraz programy w Afryce, Azji i Ameryce Łacińskiej. Duże inwestycje Wiceprezes EBI Andrew McDowell powiedział w zeszłym tygodniu agencji Reuters, że projekt TAP pomoże zrównoważyć spadającą produkcję w Europie, zapewni zdywersyfikowane źródła gazu i wyprze energetykę węglową w Europie Środkowej i Południowo-Wschodniej. „Argument Komisji Europejskiej, który nas przekonuje, jest taki, że po prostu niesprawiedliwe jest pozostawianie dużych części Europy, szczególnie Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej, na łasce jednego dostawcy” – stwierdził McDowell. Reuters zacytował także wypowiedź McDowella, który wyraził nadzieję, że pieczęć zatwierdzająca EBI ułatwi rurociągowi wartemu 4,5 miliarda euro dalsze finansowanie na rynku w nadchodzących tygodniach. Międzynarodowa agencja informacyjna ujawniła również, że Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju również w tym roku spodziewa się decyzji w sprawie kredytu dla TAP, według rzecznika. W październiku zatwierdziła pożyczkę w wysokości 500 mln dolarów na rurociąg TANAP, centralną część południowego korytarza gazowego, przez który pierwszy przepływ gazu ma nastąpić w 2018 r. Zaciekły sprzeciw W ostatnich miesiącach TAP borykał się jednak z dużymi opóźnieniami wynikającymi z masowych demonstracji publicznych, szczególnie we Włoszech. W ciągu ostatnich dwóch lat w Apulii miały miejsce gwałtowne protesty, gdy działacze próbowali zablokować wycinanie stuletnich drzew oliwnych pod budowę włoskiego odcinka TAP, mimo że kierownicy projektu twierdzą, że drzewa zostaną wymienione na pierwotnych miejscach po zakończeniu budowy. Przede wszystkim działacze i działacze na rzecz ekologii podkreślali wpływ, jaki prace budowlane już wywierają na społeczności lokalne, od Azerbejdżanu po Europę, a także rzekomą niezgodność rurociągu z celami porozumienia klimatycznego z Paryża. Colin Roche, działacz na rzecz przemysłu wydobywczego w ramach Friends of the Earth Europe, powiedział: „Europejski Bank Inwestycyjny bezwstydnie wpędza obecnie Europę w dziesięciolecia uzależnienia od paliw kopalnych, mimo że okno na wykorzystanie paliw kopalnych zamyka się z hukiem”. Xavier Sol, dyrektor Counter Balance, sojuszu europejskich organizacji pozarządowych prowadzących kampanię na rzecz zapobiegania negatywnym skutkom dużych projektów infrastrukturalnych, określił decyzję EBI o finansowaniu TAP jako „historyczny błąd”. Zarządzanie środowiskiem TAP AG, spółka utworzona w celu planowania, rozwoju i budowy gazociągu TAP, stwierdziła, że ​​spółka i jej akcjonariusze „bardzo poważnie podchodzą do zarządzania środowiskiem, dziedzictwem społecznym i kulturowym, społeczną odpowiedzialnością biznesu oraz zdrowiem i bezpieczeństwem”. „Firma przestrzega wszystkich wymogów prawnych, wdraża dobre międzynarodowe praktyki branżowe i obowiązujące standardy pożyczkodawców” – czytamy w oficjalnym dokumencie korporacyjnym. „Uzasadnienie ekonomiczne” EBI oficjalnie ocenił uzasadnienie ekonomiczne projektu „w ramach należytej staranności” i twierdząc, że Południowy Korytarz Gazowy został zidentyfikowany przez Radę Ministrów, Komisję Europejską i Parlament Europejski jako „strategicznie ważny element polityki energetycznej UE”. „SGC jest ekonomicznie uzasadnione ze względu na jego wkład w bezpieczeństwo dostaw oraz umożliwienie stworzenia nowego źródła konkurencyjnego kosztowo gazu ziemnego” – stwierdził EBI w oficjalnym oświadczeniu. „TAP to jeden z największych pojedynczych projektów inwestycyjnych realizowanych obecnie w Europie i największy w Grecji. Oczekuje się, że przyczyni się do ożywienia gospodarczego w Grecji i innych krajach, przez które ma być budowany gazociąg” – czytamy w oświadczeniu. TAP AG to szwajcarska firma z siedzibą w Baar w kantonie Zug i biurami w Atenach, Tiranie, Rzymie i Lecce. W skład TAP wchodzą BP (20%), azerbejdżańska grupa energetyczna SOCAR (20%), włoski Snam (20%), Fluxys (19%), Enagás (16%) i Axpo (5%). Na początku września 2017 r. liderzy projektu poinformowali, że prawie 16 miesięcy od rozpoczęcia budowy rurociągu ukończono ponad 50%.