O nas
Kontakt

COP31: Nacisk na ochronę ocieplających się oceanów trafia do stołu negocjacyjnego

Laura Kowalczyk

COP31: Nacisk na ochronę ocieplających się oceanów trafia do stołu negocjacyjnego© ONZ ds. zmian klimatycznych/Kiara Worth Konferencja klimatyczna ONZ w Antalyi, Turcja.

Osoby ubrane w niebieskie koszule i czapki z gazetami podczas wydarzenia związanego z działaniami klimatycznymi
© ONZ ds. zmian klimatycznych/Kiara Worth Konferencja klimatyczna ONZ w Antalyi, Turcja.

Artykuł ten został opublikowany we współpracy z Organizacją Narodów Zjednoczonych.


Od identyfikacji życia morskiego na podstawie kubka wody morskiej po korzystanie z wiedzy ludności tubylczej w celu zapobiegania pożarom – naukowcy i społeczności zaprezentowali we wtorek podczas COP31 najnowocześniejsze i sprawdzone sposoby ochrony przyrody. Jednak przekształcenie innowacji w działania pozostaje wyzwaniem, ponieważ utrzymują się luki w finansowaniu, a ministrowie starają się załatać podziały w sprawie paliw kopalnych i finansowania działań związanych ze zmianą klimatu, gdy negocjacje wkraczają w ostatni etap.

Dziś na COP31

  • Oceany: Nowe badania pokazują, że ponad 95 procent krajów nadbrzeżnych i wyspiarskich uwzględnia działania dotyczące oceanów w swoich planach klimatycznych.
  • Natura: Dwadzieścia trzy kraje popierają plan zapobiegania pożarom, który opiera się na wiedzy i nauce rdzennej ludności.
  • Wpływ na klimat: Dominika, Birma i Honduras zajmują czołowe miejsca w nowym rankingu krajów najbardziej dotkniętych ekstremalnymi warunkami pogodowymi w ciągu ostatnich 30 lat.
  • Układy: Projekt tekstu pozostawia ministrom poważne różnice do rozstrzygnięcia przed piątkowym terminem. COP31 zakończy się 20 listopada.

Boba Marleya Wstawaj, wstawaj powitała ministrów przybyłych na COP31 w Antalyi we wtorek, ponieważ protestujący nawoływali ich do walki o sprawiedliwość klimatyczną.

„Wstawanie” to łatwa część. Osiągnięcie porozumienia okazuje się znacznie trudniejsze.

18-stronicowy projekt decyzji wstępnej rozesłany w poniedziałek pozostaje labiryntem konkurencyjnych propozycji, a ministrowie na zmianę nakreślają krajowe priorytety na posiedzeniu plenarnym.

Zamiast sporów o tekst, światło dzienne padło na oceany i lasy, wielkich obrońców klimatu natury, stojących obecnie w obliczu rosnącej presji wynikającej z kryzysu, który pomagają powstrzymać.

https://news.un.org/en/media/oembed?url=https%3A//www.youtube.com/watch%3Fv%3DEJzwhDhhYXM&max_width=400&max_height=350&hash=m2USCBX_fgVZUl0S1K1bUNRa_HJMfGyOaUtGZQr9-Bk

Czy ocean dokona ostatecznego cięcia?

Pomimo ich kluczowej roli w regulacji klimatu, oceany często były pomijane w międzynarodowych negocjacjach klimatycznych. Obecnie zajmują one ważne miejsce w pierwszym projekcie ewentualnego porozumienia COP31, odzwierciedlając wysiłki współgospodarzy Australii i Turcji na rzecz wzmocnienia działań klimatycznych związanych z oceanami.

Nie ma jednak pewności, czy postanowienia te przetrwają ostatnią rundę negocjacji.

Dla Marine Lecerfa, szefa polityki międzynarodowej w Platformie Oceanicznej i Klimatycznej, priorytetem nie jest zabezpieczenie nowych zobowiązań, ale realizacja istniejących.

„Nie prosimy o nową kadencję, prosimy o przyspieszenie” – powiedziała we wtorek dziennikarzom.

Nowa analiza przedstawiona na COP31 podkreśla to wyzwanie. Z badania wynika, że ​​ponad 95 procent krajów nadbrzeżnych i wyspiarskich uwzględnia obecnie środki związane z oceanami w swoich krajowych planach klimatycznych. Jednak około 60 procent tych zobowiązań zależy od dodatkowego finansowania lub wsparcia technicznego.

Zdaniem Brianny Fruean, młodzieżowej wysłanniczki ds. klimatu na Pacyfik, społeczności biorące adaptację w swoje ręce odczuwają już tę lukę w finansowaniu.

Na przykład na Fidżi mieszkańcy wioski Naidiri sfinansowali własny morski obszar chroniony, odtwarzając rafy koralowe i zasoby rybne, aby chronić wody, od których są zależni.

„Nie powinni wyciągać pieniędzy z własnej kieszeni, aby zapłacić za te działania adaptacyjne” – stwierdziła.

Dwie kobiety i dwóch mężczyzn stoją blisko siebie, gdy reporterzy trzymają w ich stronę mikrofony i smartfony podczas wywiadu dla mediów na szczycie klimatycznym.
Wiadomości ONZ/Laura Quiñones Młodzieżowa wysłanniczka ds. klimatu na Pacyfiku Brianna Fruean (z prawej) dołącza do zwolenników oceanów i ekspertów ds. klimatu na konferencji prasowej COP31 w Antalyi, wzywając do większego wsparcia finansowego dla społeczności przybrzeżnych chroniących ekosystemy morskie zagrożone zmianami klimatycznymi.

Co może nam powiedzieć filiżanka wody morskiej

Ocean jest jednym z największych sojuszników ludzkości w walce ze zmianami klimatycznymi, pochłaniając około 90 procent nadmiaru ciepła wytwarzanego przez globalne ocieplenie. Jednak ta ochrona ma swoją cenę, ponieważ ocieplające się wody zagrażają rafom koralowym, rybołówstwom i społecznościom przybrzeżnym.

Jednak znaczna część oceanu pozostaje niezbadana.

„Satelity nie widzą poza powierzchnią oceanu” – powiedziała UN News Joanna Post, kierownik ds. obserwacji oceanów w Międzyrządowej Komisji Oceanograficznej UNESCO.

„Zmapowaliśmy jedynie około 28 procent dna morskiego. Są tam gatunki, których jeszcze nie odkryliśmy.”

Aby wypełnić te luki w wiedzy, UNESCO i jej partnerzy zwracają się do mało prawdopodobnego źródła: szklanki wody morskiej.

Wykorzystując DNA środowiska, czyli „eDNA”, naukowcy mogą identyfikować gatunki na podstawie pozostawionych przez nie śladów genetycznych. Program UNESCO eDNA Expeditions wykorzystuje tę technologię w 25 miejscach morskich na całym świecie, a lokalne społeczności i uczniowie pomagają w zbieraniu próbek co trzy miesiące.

W miarę jak ocieplające się wody wprowadzają gatunki do nowych siedlisk, odkrycia mogą pomóc rządom w określeniu, które obszary morskie najbardziej wymagają ochrony.

Potrzebnych jest jednak znacznie więcej danych. Podczas COP31 Kanada i Unia Europejska zwróciły się o dodatkowe wsparcie dla Międzynarodowego Sojuszu OceanEye – partnerstwa z UNESCO, którego celem jest wzmocnienie globalnego monitorowania oceanów.

„Obserwacje i dane oceanów przez długi czas po cichu wpływały na proces podejmowania decyzji” – stwierdził Post. „Często są nierozpoznani, ale są potężni”.

Wezwała do ciągłych inwestycji w monitorowanie oceanów, zamiast ciągłego polegania na krótkoterminowych projektach badawczych.

We wtorek Türkiye zaprezentowało także swoją platformę działania w sprawie śmieci morskich, łączącą inicjatywy zapobiegania zanieczyszczeniom z wiedzą specjalistyczną i finansowaniem, w tym wysiłkami na rzecz rozwiązania problemu porzuconych sieci rybackich, w które oplatają żółwie, ptaki morskie i inne dzikie zwierzęta morskie.

Uczennice w zielonych mundurkach w kratę i niebieskich rękawiczkach wykonują na plaży ćwiczenia polegające na pobieraniu próbek wody w ramach programu edukacji ekologicznej UNESCO pod okiem dorosłego instruktora.
© UNESCO/Justin Gilligan Grupa uczennic pomaga naukowcom zbierać wodę w celu identyfikacji gatunków na podstawie pozostawionych przez nie śladów genetycznych.

Najstarsza technologia natury

Tymczasem w Czadzie społeczności tubylcze od dawna polegają na gwiazdach, chmurach i ruchach zwierząt, aby przewidywać deszcze, susze i inne zmiany środowiskowe.

„To nasza najlepsza szkoła i nasza najlepsza technologia” – powiedział UN News rdzenny zwolennik klimatu Hindou Oumarou Ibrahim, opisując wiedzę przekazywaną z pokolenia na pokolenie.

Ta sama mądrość pomaga krajom przemyśleć na nowo, w jaki sposób przygotowują się na coraz bardziej niszczycielskie pożary.

Podczas COP31 23 kraje poparły Plan działania z Antalyi dotyczący zintegrowanego zarządzania pożarami, wspierany przez Organizację Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO), przenosząc punkt ciężkości z zwalczania pożarów na zapobieganie im.

„Uczenie się na podstawie tradycyjnych praktyk i zastosowań ognia ludności tubylczej może naprawdę pomóc nam nauczyć się żyć w towarzystwie dobrego ognia” – powiedziała Amy Duchelle, ekspertka ds. leśnictwa FAO Wiadomości ONZ.

Podejście to obejmuje starannie zarządzane spalanie w celu utrzymania zdrowszego krajobrazu, zmniejszenia ładunku paliwa i zmniejszenia ryzyka niszczycielskich pożarów.

Dwie kobiety stoją i rozmawiają przed banerem z czerwonym słońcem i pszenicą, a smartfon na statywie nagrywa je podczas imprezy plenerowej.
© Arianna Flores Corral Hindou Oumarou Ibrahim (z prawej) Rzecznik ONZ ds. celów zrównoważonego rozwoju, rozmawia z UN News.

W innym miejscu na łonie natury podczas COP31

  • Lasy: Ghana stała się pierwszym krajem afrykańskim, który otrzymał kredyty węglowe dla lasów w ramach standardu ART TREES, w uznaniu wysiłków na rzecz ograniczenia wylesiania na obszarze 2,5 miliona hektarów.
  • Torfowiska: Nowa inicjatywa ma na celu przywrócenie 30 milionów hektarów zdegradowanych torfowisk i uruchomienie 100 miliardów dolarów na działania ochronne i klimatyczne.
  • Rafy koralowe: Ogłoszono ponad 30 milionów dolarów na projekty ochrony raf w 22 krajach rozwijających się.
  • Prawa rdzennych mieszkańców: Ponad 50 organizacji rdzennych i społecznych nalegało, aby rządy dotrzymywały zobowiązań w zakresie ochrony swoich ziem, wzywając do wzmocnienia praw i bezpośredniego finansowania ochrony przyrody.
  • Oceany: Unia Europejska przyłączyła się do Blue NDC Challenge, inicjatywy prowadzonej przez Francję i Brazylię, której celem jest pomoc krajom we wdrażaniu w praktyce zobowiązań dotyczących oceanów zawartych w ich planach klimatycznych.

Nowy ranking pokazuje kraje najbardziej dotknięte ekstremalnymi warunkami pogodowymi

W miarę jak kraje prezentowały nowe sposoby ochrony przyrody, w nowym raporcie opublikowanym podczas COP31 podkreślono rosnące koszty ludzkie wynikające ze zmian klimatycznych.

Według wskaźnika ryzyka klimatycznego 2027 Germanwatch, Dominika, Birma i Honduras to kraje najbardziej dotknięte ekstremalnymi warunkami pogodowymi w ciągu ostatnich trzech dekad.

„Za tymi liczbami stoją rodziny, które straciły domy, dzieci, które nie mogły uczęszczać do szkoły, rolnicy, którzy stracili plony, oraz społeczności izolowane przez tygodnie” – powiedział dziennikarzom wiceminister finansów Hondurasu Roberto Chang López, wspominając zniszczenia spowodowane przez huragan Mitch.

Ranking bada nie tylko straty gospodarcze, ale także ofiary śmiertelne i liczbę osób dotkniętych klęskami żywiołowymi, w tym osób rannych lub wysiedlonych, w 178 krajach.

Według tej organizacji ekstremalne warunki pogodowe pochłonęły życie ponad 916 000 osób i dotknęły ponad 5,5 miliarda ludzi na całym świecie w latach 1996–2025. Fale upałów były przyczyną 40% zgonów, a największą liczbę ludzi dotknęły powodzie.

Tylko za rok 2025 Jamajka znalazła się na szczycie rankingu po huraganie Melissa, wyprzedzając Sri Lankę i Hiszpanię.

Śledź najnowsze wydarzenia z COP31 poprzez nasz nowy podcast, Rozmowa i działanie, i nasze specjalny codzienny reportaż konferencji.