
Artykuł ten został napisany wyłącznie dla European Sting przez panaMarosz Šefčovičwiceprzewodniczący Komisji Europejskiej odpowiedzialny za unię energetyczną.
Rola energii w naszym codziennym życiu jest niewątpliwie kluczowa dla funkcjonowania każdego współczesnego społeczeństwa. Energia, służąca do zasilania domów, pojazdów i gałęzi przemysłu, jest jednym z najważniejszych towarów na świecie, a dobrze funkcjonujący rynek energii ma kluczowe znaczenie dla naszego przetrwania.
Nie chodzi o to, czy Europa potrzebuje unii energetycznej – pytanie brzmi, czy Europa mogłaby funkcjonować bez tej głębokiej transformacji swojego rynku energii. Jesteśmy największym na świecie importerem energii. 53% energii pochodzi z importu, którego koszt wynosi około 400 miliardów euro rocznie. Niektóre państwa członkowskie są w dużym stopniu uzależnione od jednego kraju importera, podczas gdy ceny energii elektrycznej w UE są o około 60–70% wyższe niż ceny w USA. Jednocześnie Europa jest liderem w zakresie technologii energii odnawialnej, co stanie się jeszcze bardziej widoczne w miarę zbliżania się do realizacji naszych niezwykle ambitnych celów w zakresie działań klimatycznych.
Jednak po prostu nie jesteśmy w stanie zrozumieć roli energii w Europie, przyglądając się jedynie różnym gazociągom, sieciom elektroenergetycznym i połączeniom wzajemnym. To tylko sprzęt pokazujący, jak energia wpływa na Europę – lub ciało, które jest niczym bez naszej wewnętrznej świadomości. Oprogramowanie energetyczne to innowacja – jest siłą napędową zmiany sposobu wykorzystania i postrzegania energii w Europie. To innowacja pozwoli naszym obywatelom przejąć odpowiedzialność za transformację energetyczną i zmniejszyć swoje rachunki za energię, przynosząc jednocześnie korzyści branży w postaci obniżenia kosztów dzięki nowym, energooszczędnym technologiom.
Jestem głęboko przekonany, że jedną z największych przewag, jakie mamy w Europie, jest ogromna różnorodność w ramach tego samego jednolitego rynku. Łączy to w sobie szeroką gamę tradycji, kultur pracy i podejść, które się uzupełniają i możemy w pełni je wykorzystać. Odwiedziłem wiele ośrodków innowacji, takich jak tegoroczne Hannover Messe i Europejska Stolica Innowacji 2016, Amsterdam, i miałem okazję przekonać się, jak możemy łączyć talenty w miejscach w całej Europie i pozwalać im działać jako latarnie morskie dla innowacji i inteligentnych miast nie tylko w całej UE, ale także na całym świecie.
Nasza wiodąca pozycja w zakresie innowacji energetycznych pozwoliła nam rozpocząć transformację naszej gospodarki i społeczeństw zgodnie z rozwojem inteligentnych technologii i wykorzystaniem energii. Jesteśmy na początku nowej ery z inteligentniejszymi i czystszymi technologiami we wszystkich obszarach naszej gospodarki i społeczeństwa. Żyjemy w okresie zmiany paradygmatu, którą niektórzy nazywają kolejną „rewolucją przemysłową”, radykalną zmianą sposobu, w jaki żyjemy, współdziałamy, produkujemy, konsumujemy, prowadzimy interesy i dojeżdżamy do pracy.
Ta transformacja daje nam ogromne możliwości. Przejście na gospodarkę niskoemisyjną z wykorzystaniem odnawialnych źródeł energii jest na pierwszym planie. Co więcej, ta głęboka transformacja energetyczna nie tylko wpłynie na rodzaje energii wykorzystywane w całej Europie, ale także spowoduje drastyczną zmianę ról różnych uczestników rynku. Przejście do bardziej zdecentralizowanego systemu zmieni zasady gry, jeśli chodzi o tradycyjne role konsumentów i dostawców energii.
Porozumienie paryskie przekazało zarówno sektorowi publicznemu, jak i prywatnemu ważny sygnał, że musi nastąpić dalsza dekarbonizacja gospodarki światowej, jednakże według szacunków Międzynarodowej Agencji Energetycznej do 2040 r. światowe zużycie energii wzrośnie o 30 procent. Na szczęście Europa wyraźnie pokazała, że udało nam się skutecznie walczyć ze zmianami klimatycznymi, jednocześnie zwiększając naszą gospodarkę o ponad 40 procent w latach 1990–2010, pomimo osiągniętych dotychczas ambitnych redukcji emisji. Czynniki te stwarzają zarówno znaczną potrzebę, jak i szansę na inwestycje zgodne z dekarbonizacją. Niezwykle istotne jest, aby społeczność biznesowa wykorzystała te trendy, wspierając innowacje i zrównoważone inwestycje. Takie inwestycje oznaczają większą przejrzystość ryzyk związanych z klimatem i lepsze uwzględnianie zrównoważonego rozwoju w decyzjach inwestycyjnych, co znacząco przynosi inwestorom korzyści w dokonywaniu dalszych przyszłych inwestycji.
Część wsparcia dla tego typu nowych projektów może pochodzić także ze środków w ramach budżetu UE. Na przykład europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne (EFSI) przeznaczą 45 miliardów euro na wsparcie inwestycji niskoemisyjnych w okresie programowania 2014–2020, w szczególności na projekty promujące efektywność energetyczną, energię odnawialną i zrównoważoną mobilność w miastach. Ponadto nowy Europejski Fundusz na rzecz Inwestycji Strategicznych (EFIS), znany również jako Fundusz Junckera, pomaga w finansowaniu projektów infrastrukturalnych i innowacyjnych, a także MŚP i spółek o średniej kapitalizacji. EFIS uruchamia 315 miliardów euro na projekty pobudzające inwestycje, a zrównoważona energia jest jednym z jego strategicznych priorytetów. W ramach EFIS Jun wsparto już 64 projekty i 185 umów MŚP, z których skorzystało 141 800 przedsiębiorstw typu start-up, MŚP i spółek o średniej kapitalizacji, uruchamiając inwestycje o wartości ponad 100 miliardów euro.
Jednak mobilizacja kapitału prywatnego jest absolutnie kluczową cechą powodzenia finansowania inwestycji w innowacyjny i zrównoważony rozwój. Zwiększenie liczby partnerstw publiczno-prywatnych ma kluczowe znaczenie, abyśmy mogli naprawdę wykorzystać szansę biznesową i jak najlepiej ją wykorzystać, aby skorzystać z transformacji energetycznej, która ma miejsce nie tylko w Europie, ale na całym świecie.
