Ten artykuł powstał dzięki współpracy The European Sting ze Światowym Forum Ekonomicznym.
Autorka: Emma Charlton, starsza pisarka ds. treści formatywnych
- Z danych Eurostatu wynika, że udział importu rosyjskiej energii do UE gwałtownie spadł w okresie od pierwszego do drugiego kwartału 2022 roku.
- Tymczasem udział importu z USA i Wielkiej Brytanii rośnie.
- Według Światowego Forum Ekonomicznego przejście na bardziej zrównoważony system energetyczny pomaga stawić czoła zmianom klimatycznym, ale także zmniejsza zagrożenia dla bezpieczeństwa wynikające z geopolityki.
Czy włączając światło lub włączając ogrzewanie, zastanawiasz się, skąd pochodzi energia, którą zużywasz?
Do niedawna wielu z nas prawdopodobnie nie przywiązywało do tego większej wagi. Jednak szereg czynników – agresja militarna Rosji przeciwko Ukrainie, wzrost cen energii i rosnąca świadomość w zakresie zrównoważonego rozwoju – sprawiły, że energia znalazła się w centrum wiadomości i stała się tematem rozmów w wielu gospodarstwach domowych na całym świecie.
Według Eurostatu w 2020 r. Unia Europejska importowała ponad połowę (57,5%) swojej energii. Stwarza to problemy, gdy napięcia geopolityczne zakłócają ścieżki handlowe. Rosja od dawna jest głównym dostawcą do UE gazu ziemnego, ropy naftowej i węgla kamiennego, co stało się problematyczne, gdy kraj ten najechał sąsiadującą Ukrainę w lutym 2022 r.
Energia jako broń
Uzbrojenie w energię stało się tematem rosyjskiej wojny i strategii, wraz z eksplozją gazociągów między Rosją a Europą, a Rosja atakuje ukraińską infrastrukturę energetyczną, pozbawiając obywateli prądu w mroźnych warunkach.
W marcu 2022 r. przywódcy 27 państw członkowskich UE oświadczyli, że chcą zmierzać w kierunku niezależności energetycznej i zgodzili się na jak najszybsze wycofywanie rosyjskich paliw kopalnych.
Jak sobie radzą?
Po uwzględnieniu czynników sezonowych udział Rosji w imporcie energii do UE utrzymywał się mniej więcej na stałym poziomie do pierwszego kwartału 2022 r. – między 26% a 27,6% – wynika z danych Eurostatu.
Alternatywy dla rosyjskiej energetyki
Udział ten gwałtownie spadł między pierwszym a drugim kwartałem 2022 r. i tendencja spadkowa utrzymuje się – ogólny udział Rosji w imporcie energii do UE spadł o ponad 10 punktów procentowych między pierwszym a trzecim kwartałem 2022 r., z 25,5% do 15,1%. Choć pozostaje jeszcze wiele do zrobienia, oznacza to spadek importu z Rosji o 6,4 miliarda dolarów.
Import rosyjskiej energii do UE gwałtownie spadł. Zdjęcie: Eurostat.
USA i Wielka Brytania nadrabiają część różnicy. W trzecim kwartale import energii z USA stanowił 12,2% całości, podczas gdy z Wielkiej Brytanii 7,7%.
Wyzwania związane z importem dużej części zapotrzebowania na energię przedstawiono w opracowanym przez Światowe Forum Ekonomiczne Wskaźniku Transformacji Energetycznej, wskaźniku porównującym postęp transformacji energetycznej w poszczególnych krajach.
Wstrząsy i skutki wywołane inwazją Rosji na Ukrainę podkreślają złożoność globalnej transformacji energetycznej oraz potrzebę zrównoważenia przystępności cenowej, bezpieczeństwa i zrównoważonego rozwoju.
Bezpieczeństwo energetyczne
„Wysokie ceny energii i nowe ryzyko niedoborów energii, wynikające z szybkiego ożywienia gospodarczego związanego z Covid-19 i wojny na Ukrainie, wymusiły zmianę priorytetów bezpieczeństwa energetycznego” – czytamy w najnowszym raporcie Energy Transition Index. „Kraje mogą wzmocnić bezpieczeństwo energetyczne poprzez krótkoterminową dywersyfikację swoich partnerów importujących paliwa oraz dywersyfikację swojego koszyka energetycznego za pomocą niskoemisyjnych alternatyw oraz poprawę efektywności energetycznej w perspektywie długoterminowej”.
Dla UE oznacza to powrót produkcji energii pierwotnej na rodzime tereny, podczas gdy w ostatnich latach tendencja była odwrotna. Z danych Eurostatu wynika, że w 2020 r. produkcja w UE była o 17,7% niższa niż dziesięć lat wcześniej.
Ewolucja produkcji energii w UE. Zdjęcie: Eurostat.
Produkcja energii pierwotnej różni się w zależności od kraju. Największym producentem energii w 2020 r. będzie Francja z udziałem 21,4% całkowitej energii w UE, następnie Niemcy z 17,1% i Polska z 10,1%. Wzrost produkcji pierwotnej ze źródeł odnawialnych przekroczył wzrost wszystkich pozostałych rodzajów energii w dekadzie 2010–2020.
Odejście od rosyjskiej energii i wykorzystanie odnawialnych źródeł energii stało się głównym tematem rozmów w UE i na całym świecie.
Odkryć
W jaki sposób Światowe Forum Ekonomiczne napędza transformację energetyczną?
Platforma kształtowania przyszłości energii, materiałów i infrastruktury Światowego Forum Ekonomicznego działa w sześciu branżach: energii elektrycznej, ropy i gazu, górnictwa i metali, chemii i materiałów zaawansowanych, inżynierii i budownictwa oraz zaawansowanych rozwiązań energetycznych. Umożliwia rządom i przedsiębiorstwom współpracę w celu przyspieszenia transformacji systemów energetycznych, materiałowych i infrastrukturalnych.
- We współpracy z Accenture Forum wdraża zestaw narzędzi rozwiązań i sprintów miejskich w celu zwiększenia zrównoważonego rozwoju i ograniczenia emisji w obszarach miejskich za pośrednictwem programu Net Zero Carbon Cities.
- Raport Fostering Effective Energy Transition podsumowuje wnioski z Energy Transition Index, których celem jest pomoc światu w przygotowaniu się na transformację energetyczną.
- Inicjatywa Mobilizowanie inwestycji na rzecz czystej energii w gospodarkach wschodzących umożliwia wspólne działania mające na celu zwiększenie skali finansowania czystej energii na rynkach wschodzących i rozwijających się.
Skontaktuj się z nami, aby uzyskać więcej informacji o tym, jak się zaangażować.
Forum twierdzi, że choć potrzebne jest zrównoważone podejście, wszystkie kraje muszą zrobić więcej, aby zwiększyć produkcję energii odnawialnej.
„Obecny kryzys energetyczny stwarza dobrą okazję do przyspieszenia tempa transformacji i wzmocnienia jej odporności na przyszłe wyzwania” – czytamy w raporcie Energy Transition Index. „Tylko dzięki wspólnej pracy wszystkich będzie możliwe przyspieszenie zbiorowej transformacji do roku 2050 i osiągnięcie nieustannego postępu, którego świat potrzebuje i na który zasługuje. Czas na działanie jest teraz.”
