Ten artykuł powstał we współpracy z Komisją Europejską.
Komisja Europejska podjęła zobowiązania oferowane przez Sanofi prawnie wiążące na mocy unijnych przepisów antymonopolowych. Zobowiązania odnoszą się do wstępnych obaw Komisji dotyczących konkurencji w związku z rzekomymi spółkami Sanofi kampanie dyskredytujące w Niemczech i Francji przeciwko płyn, jedyna udoskonalona szczepionka przeciw grypie dla bezbronnych pacjentów, która konkuruje ze szczepionką Sanofi Efluelda.
W odpowiedzi na wstępne obawy Komisji firma Sanofi zaproponowała podjęcie proaktywnej komunikacji w celu skorygowania i cofnięcia ewentualnych skutków rozpowszechnianych potencjalnie wprowadzających w błąd komunikatów dotyczących płyn, a także powstrzymać się od wszelkich portretów komunikacyjnych Płyn negatywnie lub podając w wątpliwość jego działanie.
Wstępne zastrzeżenia Komisji
Firma Sanofi z siedzibą we Francji prowadzi działalność badawczą, opracowywaną i wytwarzającą innowacyjne leki na receptę, szczepionki i rozwiązania w zakresie opieki zdrowotnej. Jedną ze szczepionek oferowanych przez firmę Sanofi jest ulepszona szczepionka przeciw grypie, opracowana specjalnie w celu zapewnienia lepszej ochrony przed grypą osobom powyżej 60. roku życia.
W UE szczepionka ta jest sprzedawana pod marką „Efluelda” i konkuruje z jedyną inną wzmocnioną szczepionką przeciw grypie sprzedawaną obecnie w UE przez firmę CSL Seqirus pod marką „Fluad”.
Komisja wstępnie ustaliła, że firma Sanofi może mieć pozycję dominującą na rynku ulepszonych szczepionek przeciw grypie w Niemczech i Francji. Komisja obawia się, że od 2024 r. co najmniej do jesieni 2025 r. firma Sanofi mogła prowadzić wprowadzającą w błąd kampanię komunikacyjną skierowaną do pracowników służby zdrowia. Kampania komunikacyjna prowadzona była w Niemczech oraz w mniejszym stopniu we Francji i obejmowała:
- sugerując, że podstawa dowodowa w przypadku preparatu Fluad jest słabsza niż w przypadku preparatu Efluelda, co jest sprzeczne z ustaleniami Europejskiego Centrum Kontroli Chorób i krajowych technicznych grup doradczych ds. szczepień w Niemczech i Francji;
- fałszywe przedstawianie krajowych zaleceń dotyczących szczepień;
- co sugeruje, że krajowe zalecenia dotyczące szczepień przeciwko Fluad w Niemczech pozostają przedmiotem nierozstrzygniętych zastrzeżeń naukowych ze strony stowarzyszeń zawodowych lekarzy.
W ten sposób firma Sanofi mogła ograniczyć konkurencję na rynkach ulepszonych szczepionek przeciw grypie w Niemczech i Francji, co stanowi naruszenie art. 102 Traktatu o funkcjonowaniu UE (TFUE), który zabrania nadużywania pozycji dominującej, która może mieć wpływ na handel oraz uniemożliwiać lub ograniczać konkurencję w ramach jednolitego rynku.
Zobowiązania
W odpowiedzi na wstępne obawy Komisji firma Sanofi zaproponowała zobowiązania.
Z jednej strony Sanofi do marca 2030 r.:
- nie wykorzystywać w swoich materiałach promocyjnych stwierdzeń skierowanych do pracowników służby zdrowia w Niemczech i Francji, które: (i) krytykują, podają w wątpliwość lub zaprzeczają krajowym zaleceniom dotyczącym szczepień; (ii) podkreślać negatywnie Płyn lub bezpodstawnie sugerować szczepionkę firmy Sanofi Efluelda jest bezpieczniejszy lub skuteczniejszy; (iii) sugerować lub sugerować, że podstawa dowodowa potwierdza Płyn jest słabszy od wspierającego Efluelda;
- nie należy wykorzystywać takich stwierdzeń, przekazując informacje tzw. kluczowym liderom opinii (KOL) w związku z ich interakcjami z pracownikami służby zdrowia we Francji i Niemczech w sprawie przedmiotowych szczepionek przeciw grypie; I
- w Niemczech, w większości swoich materiałów promocyjnych związanych z Eflueldawystarczająco obszerne i czytelne odniesienie do najnowszych krajowych zaleceń dotyczących szczepień.
Ponadto, aby skorygować i zaradzić potencjalnym skutkom swoich wcześniejszych wiadomości, które mogły być poniżające, firma Sanofi:
- publikuje na 24 miesiące oświadczenie na swoich niemieckich i francuskich stronach internetowych, potwierdzając i wyjaśniając, że obowiązujące krajowe zalecenia dotyczące szczepień traktują Płyn I Efluelda równie równoważne w ochronie osób starszych przed grypą, przy czym oba posiadają solidną bazę dowodową; I
- przesłać takie oświadczenie pracownikom służby zdrowia i pracownikom KOL w Niemczech, którzy byli wcześniej celem kampanii dyskredytującej firmy Sanofi wobec Płyn.
W okresie od lipca do sierpnia 2026 r. Komisja przeprowadziła badanie rynkowe tych zobowiązań. W świetle wyniku tego testu rynkowego firma Sanofi dostosowała pierwotną propozycję, w szczególności rozszerzając swój proaktywny zasięg, aby objąć również KOL w Niemczech, którzy byli wcześniej celem rzekomej kampanii dyskredytującej firmy Sanofi wobec Płyn.
Komisja stwierdziła, że zobowiązania zaproponowane przez firmę Sanofi rozwiążą jej obawy dotyczące konkurencji związane z potencjalnym dyskredytacją Płyn. Dlatego też zdecydowano o nadaniu im prawnie wiążącego charakteru dla spółki Sanofi.
Wdrażanie zobowiązań będzie monitorowane przez pełnomocnika ds. monitorowania, który będzie regularnie składał Komisji sprawozdania.
Tło
W dniu 26 czerwca 2026 r. Komisja wszczęła formalne postępowanie antymonopolowe, aby ocenić, czy rzekoma kampania firmy Sanofi dyskredytująca Płyn narusza unijne reguły konkurencji. W tym samym dniu Komisja przyjęła wstępną ocenę podsumowującą główne fakty w sprawie i określającą jej wstępne obawy dotyczące konkurencji.
W dniu 8 lipca 2026 r. Komisja rozpoczęła test rynkowy dotyczący zobowiązań zaproponowanych przez firmę Sanofi, który trwał do dnia 21 sierpnia 2026 r.
Artykuł 102 TFUE zabrania nadużywania pozycji dominującej, które może mieć wpływ na handel oraz uniemożliwiać lub ograniczać konkurencję w ramach jednolitego rynku. Wykonanie art. 102 TFUE określa rozporządzenie 1/2003.
Artykuł 9 ust. 1 rozporządzenia nr 1/2003 umożliwia spółkom objętym dochodzeniem przez Komisję proponowanie zobowiązań w celu rozwiania obaw Komisji i upoważnia Komisję do nadania takim zobowiązaniom wiążących dla przedsiębiorstw. Artykuł 27 ust. 4 rozporządzenia 1/2003 wymaga, aby przed przyjęciem takiej decyzji Komisja zapewniła zainteresowanym stronom trzecim możliwość przedstawienia uwag na temat oferowanych zobowiązań („test rynkowy”).
Jeżeli badanie rynkowe wykaże, że zobowiązania stanowią zadowalający sposób rozwiania obaw Komisji dotyczących konkurencji, Komisja może przyjąć decyzję, która uczyni je prawnie wiążącymi dla zainteresowanego przedsiębiorstwa. Taka decyzja nie oznaczałaby naruszenia unijnych przepisów antymonopolowych, lecz prawnie zobowiązałaby tę spółkę do wywiązania się z zaproponowanych przez nią zobowiązań.
Jeżeli spółka nie wywiąże się z takich zobowiązań, Komisja może nałożyć karę finansową w wysokości do 10% jej rocznego światowego obrotu, bez konieczności stwierdzania naruszenia unijnych przepisów antymonopolowych, lub okresową karę pieniężną w wysokości 5% dziennego obrotu za każdy dzień nieprzestrzegania.
Aby uzyskać więcej informacji
Więcej informacji, w tym pełny tekst zobowiązań, będzie dostępnych na stronie internetowej Komisji dotyczącej konkurencji, w publicznym rejestrze spraw pod numerem sprawy AT.40998.
