Ten artykuł powstał we współpracy z Komisją Europejską.
Komisja Europejska zatwierdziła belgijski program o wartości 2,04 miliarda euro mający na celu wsparcie morskiej energii wiatrowej zgodnie z celami Porozumienia w sprawie czystego przemysłu. Środek ten przyczyni się do przejścia na gospodarkę o zerowej wartości netto. Program został zatwierdzony zgodnie z ramami pomocy państwa w ramach czystego porozumienia przemysłowego (CISAF) przyjętymi przez Komisję w dniu 25 czerwca 2025 r.
Środek belgijski
Belgia zgłosiła Komisji, w ramach CISAF, program wsparcia morskiej energii wiatrowej, aby przyczynić się do osiągnięcia celów Porozumienia w sprawie czystego przemysłu. Program zastępuje dawny środek pomocy państwa zatwierdzony przez Komisję w 2024 r. na mocy tymczasowych ram prawnych dotyczących środków pomocy państwa na wypadek kryzysu i okresu przejściowego (TCTF) w celu wsparcia gospodarki po agresji Rosji na Ukrainę. Pomoc na ten program TCTF nie została przyznana w przewidzianym prawem terminie 31 grudnia 2025 r. Zatwierdzony dzisiaj program będzie obowiązywał przez 20 lat, a jego maksymalny budżet wyniesie 2,04 mld euro.
Środek wesprze budowę i eksploatację pierwszej morskiej farmy wiatrowej w morskiej strefie Princess Elizabeth na Morzu Północnym. Oczekuje się, że farma wiatrowa będzie miała moc do 735 MW i będzie generować do 2,6 TWh energii odnawialnej rocznie.
Pomoc zostanie przyznana w drodze przejrzystej i niedyskryminacyjnej procedury przetargowej, a jej wynik spodziewany jest w IV kwartale 2027 r. Kryteria określone w ustawie Net Zero Industry Act zostaną uwzględnione jako kryteria wstępnej kwalifikacji do przetargu: wymagany będzie wymóg dywersyfikacji turbin wiatrowych i łańcuchów dostaw głównych konkretnych komponentów, aby zmniejszyć zależność od importu spoza Europy i zwiększyć odporność.
Pomoc będzie miała formę miesięcznej składki zmiennej w ramach dwustronnego kontraktu na różnice kursowe („CfD”). Rekompensata zostanie obliczona poprzez porównanie ceny ofertowej z ceną rynkową referencyjną, ważoną miesięczną wydajnością morskiej farmy wiatrowej. Beneficjenci otrzymają płatności, gdy cena referencyjna będzie niższa od ceny ofertowej. Jeżeli cena referencyjna jest wyższa od ceny oferty, beneficjenci będą musieli zapłacić władzom belgijskim.
Komisja stwierdziła, że belgijski program spełnia warunki CISAF (sekcje 3 i 4.1.2). W szczególności pomoc będzie udzielana w formie bezpośredniego wsparcia cenowego w drodze dwustronnej KTR opartej na zdolnościach, która zostanie przyznana w drodze konkurencyjnej procedury przetargowej. Rekompensata zostanie przyznana za potencjalną produkcję energii elektrycznej, którą farma wiatrowa mogłaby wyprodukować, a nie za jej rzeczywistą produkcję. Taka konstrukcja gwarantuje prawidłowe funkcjonowanie rynku i to, że program nie rekompensuje producentom produkcji w żadnym okresie, w którym wartość rynkowa tej produkcji jest ujemna, zgodnie z unijnymi zasadami struktury rynku energii elektrycznej.
Komisja stwierdziła, że belgijski program jest konieczny, odpowiedni i proporcjonalny, aby przyspieszyć przejście na gospodarkę o zerowej emisji netto i ułatwić rozwój niektórych rodzajów działalności gospodarczej, które są ważne dla wdrożenia Porozumienia w sprawie czystego przemysłu. Jest to zgodne z art. 107 ust. 3 lit. c) Traktatu o funkcjonowaniu UE i warunkami określonymi w CISAF.
Na tej podstawie Komisja zatwierdziła belgijski środek zgodnie z unijnymi zasadami pomocy państwa.
Tło
W dniu 25 czerwca 2025 r. Komisja przyjęła CISAF, aby wspierać środki wsparcia w sektorach kluczowych dla przejścia na gospodarkę o zerowej wartości netto, zgodnie z Porozumieniem w sprawie czystego przemysłu.
CISAF dopuszcza następujące rodzaje pomocy, które mogą zostać przyznane przez państwa członkowskie w celu przyspieszenia przejścia na czystą energię:
- Działania przyspieszające rozwój energetyki odnawialnej oraz paliwa niskoemisyjne (sekcje 4.1 i 4.2). Państwa członkowskie mogą ustanawiać programy inwestycji we wszystkie odnawialne źródła energii i magazynowanie energii, stosując uproszczone procedury przetargowe. Przewidziano także szczegółowe zasady mające przyspieszyć wprowadzanie paliw niskoemisyjnych.
- Działania umożliwiające tymczasowe obniżenie cen energii elektrycznej dla użytkowników energochłonnych w celu zapewnienia przejścia na tanią, czystą energię elektryczną (sekcja 4.5). Środki takie pomogą uniknąć przenoszenia działalności przemysłowej do lokalizacji, w których nie ma przepisów dotyczących ochrony środowiska lub są one mniej ambitne, zanim dekarbonizacja systemu elektroenergetycznego UE przełoży się w pełni na niższe ceny energii elektrycznej.
- Działania ułatwiające dekarbonizację procesów przemysłowych (sekcja 5). Państwa członkowskie mogą wspierać inwestycje w dekarbonizację działalności przemysłowej, aby zmniejszyć zależność od importowanych paliw kopalnych. Można to osiągnąć poprzez elektryfikację, efektywność energetyczną i przejście na wodór odnawialny i wytwarzany na bazie energii elektrycznej, który spełnia określone warunki, z rozszerzonymi możliwościami wspierania dekarbonizacji procesów przemysłowych i przejścia na paliwa na bazie wodoru.
- Środki zapewniające wystarczającą zdolność produkcyjną w zakresie czystej technologii (sekcja 6). Państwa członkowskie mogą przyznawać wsparcie inwestycyjne na projekty strategiczne zgodnie z ustawą o przemyśle zerowym netto (takie jak baterie, panele słoneczne, turbiny wiatrowe, pompy ciepła, elektrolizery oraz wykorzystanie i składowanie wychwytywania dwutlenku węgla). Obejmuje to również produkcję kluczowych komponentów oraz produkcję i recykling powiązanych surowców krytycznych.
- Środki zmniejszające ryzyko inwestycji prywatnych wymagane do wprowadzenia czystej energii, dekarbonizacji przemysłu, produkcji przy użyciu czystych technologii, niektórych projektów w zakresie infrastruktury energetycznej oraz projektów wspierających gospodarkę o obiegu zamkniętym (sekcja 8).
Więcej informacji na temat CISAF można znaleźć w Internecie.
Aby uzyskać więcej informacji
Wersja jawna dzisiejszej decyzji zostanie udostępniona pod numerem sprawy SA.120400 w rejestrze pomocy państwa na stronie internetowej Komisji dotyczącej konkurencji po wyjaśnieniu wszelkich kwestii związanych z poufnością. Nowe publikacje decyzji w sprawie pomocy publicznej w Internecie i w Dzienniku Urzędowym zamieszczane są w Tygodniku Konkurencji e-News.
