Artykuł ten został opublikowany we współpracy z Organizacją Narodów Zjednoczonych.
Nastolatka, która uciekła z rozdartego wojną Sudanu do sąsiedniego Egiptu i ma nadzieję zdobyć dyplom z zakresu technologii, jest przykładem tego, dlaczego kraje muszą zapewnić młodym uchodźcom możliwość dalszej nauki.
„Kiedy opuściliśmy Sudan, martwiłam się, że moja edukacja się zatrzyma” – powiedziała 19-letnia Jamila Mostafa, jedna z szacowanej na 13,1 miliona dzieci uchodźców w wieku szkolnym na całym świecie w 2025 r.
Jednak prawie połowa – 5,8 miliona – nie uczęszcza do szkoły, ponieważ cięcia w finansowaniu grożą cofnięciem wieloletnich postępów w kształceniu dzieci i młodzieży zmuszonych do ucieczki ze swoich ojczyzn z powodu wojny, konfliktów, przemocy lub prześladowań.
Adres URL tweeta
Pokolenie zagrożone
Ostrzeżenie pojawia się w nowym raporcie UNHCR, agencji ONZ ds. uchodźców.
„W czasach poważnej presji na finansowanie pomocy humanitarnej i rozwoju cięcia w edukacji mogą spowodować odwrócenie dziesięcioleci zbiorowych inwestycji i zamknięcie szans dla pokolenia młodych ludzi” – powiedział Wysoki Komisarz ONZ ds. Uchodźców Barham Salih, były uchodźca z Iraku.
Z raportu wynika, że przejście do szkoły średniej pozostaje jednym z największych wyzwań dla dzieci uchodźców. W 2025 r. do szkół średnich uczęszczało jedynie 32 proc. uczniów, w porównaniu z 65 proc. w szkołach podstawowych.
Jednak wielu młodych uchodźców przybywa do szkoły podstawowej nieprzygotowanych. Dwóch na trzech uczniów nie posiada podstawowej wiedzy, która przygotowuje ich do nauki w klasie.
Różnica między płciami, cele rekrutacyjne
Mimo że dziewczęta i chłopcy-uchodźcy uczęszczają do szkół podstawowych w podobnym tempie, różnica w szkołach średnich znacznie się pogłębia. Coraz większa liczba dorastających dziewcząt opuszcza szkołę z powodu biedy, wczesnych małżeństw, obaw o bezpieczeństwo i innych czynników.
Tymczasem postęp w szkolnictwie wyższym podkreśla wartość trwałych inwestycji. W 2025 r. liczba uchodźców na poziomie wyższym osiągnęła rekordowy poziom 11 procent, a ponad 450 000 studentów uczęszczało na uniwersytety lub odbywało szkolenia techniczne i zawodowe.
Oznacza to, że UNHCR i partnerzy są na dobrej drodze do zapewnienia 15 procentom młodych uchodźców dostępu do szkolnictwa wyższego do końca dekady, co jest znane jako zobowiązanie 15×30.
Faiza Qudrati z Afganistanu dorastała w Kazachstanie i studiowała medycynę, zanim przeszła na psychologię.
„Dla mnie wyższe wykształcenie daje mi szansę na rozwój, naukę i pewnego dnia pomaganie innym ludziom w taki sam sposób, w jaki kiedyś zapewniano mi wsparcie” – powiedziała.
Nierówny dostęp
Chociaż wykształcenie wyższe może znacznie poprawić życie uchodźczyń i dziewcząt, zapewniając im dostęp do umiejętności, kwalifikacji, zatrudnienia i większej niezależności finansowej, dostęp do nich jest nadal głęboko nierówny.
W ponad 80% krajów objętych sprawozdaniem liczba przyjmowanych uchodźców utrzymuje się poniżej średniej krajowej. W krajach o niskich dochodach i krajach dotkniętych konfliktami jedynie 2% uchodźców studiowało na poziomie wyższym w porównaniu z 13% obywateli.
UNHCR podkreśliło, że poprawa edukacji uchodźców oznacza także wzmocnienie krajowych systemów edukacji poprzez większe inwestycje w nauczycieli, sale lekcyjne, materiały do nauki i finansowanie, z korzyścią zarówno dla uchodźców, jak i społeczności przyjmujących.
Kształtowanie własnej przyszłości
UNHCR wezwał społeczność międzynarodową i partnerów rozwojowych do zabezpieczenia finansowania edukacji i inwestowania w systemy krajowe krajów przyjmujących uchodźców.
„Edukacja daje młodym ludziom narzędzia do kształtowania własnej przyszłości” – powiedział Salih. „Naszym obowiązkiem jest zapewnienie im takiej szansy”.
Jamila, młoda Sudanka przebywająca w Egipcie, kontynuuje naukę w szkole średniej dzięki wsparciu UNHCR. Szczególnie zainteresowała się sztuczną inteligencją (AI) i tym, jak może ona pomóc w stawianiu czoła wyzwaniom społecznym i gospodarczym. Ma nadzieję studiować technologię na uniwersytecie.
„Szkoła daje mi pewność siebie” – powiedziała. „Przypomina mi, że chociaż straciłem dom w wyniku wojny, nie straciłem marzeń”.
