Ten artykuł powstał we współpracy z Parlamentem Europejskim.
- Według Międzynarodowej Organizacji Pracy ponad 840 000 osób umiera każdego roku z powodu chorób związanych z zagrożeniami psychospołecznymi
- Zagrożenia psychospołeczne związane z pracą mogą być przyczyną chorób zawodowych
- Należy zająć się przemocą, molestowaniem, znęcaniem się i dyskryminującymi zachowaniami w pracy
Komisja Zatrudnienia i Spraw Socjalnych wzywa Komisję do opracowania projektu ustawy chroniącej pracowników przed zagrożeniami psychospołecznymi i stresem w pracy.
W środę posłowie do PE zgodzili się na szereg zaleceń dotyczących nowego projektu unijnego projektu ustawy mającego na celu zapewnienie minimalnych wymogów w celu zapobiegania, eliminowania lub ograniczania zagrożeń psychospołecznych związanych z pracą, które mogą prowadzić do stresu związanego z pracą, wypalenia zawodowego oraz zaburzeń psychicznych i fizycznych. Niniejszy wniosek powinien być poprzedzony oceną skutków obejmującą ocenę istniejącego prawodawstwa.
Posłowie domagają się nałożenia na pracodawców wiążących obowiązków w zakresie ochrony zdrowia psychicznego i fizycznego oraz zapewnienia bezpiecznych i godnych warunków pracy. Chcą także, aby Komisja i kraje UE wyraźnie uznały, że zagrożenia psychospołeczne związane z pracą prowadzą do chorób zawodowych.
Wniosek dotyczący inicjatywy ustawodawczej został przyjęty 41 głosami za, 12 głosami przeciw i 4 wstrzymującymi się.
Zasady dotyczące przemocy i molestowania
Posłowie chcą, aby pracodawcy przyjęli i wdrożyli politykę definiującą i zakazującą przemocy, molestowania, znęcania się i zachowań dyskryminacyjnych podważających godność pracowników, ich zdrowie fizyczne lub psychiczne, a także mechanizmy wczesnego wykrywania i oparte na ryzyku protokoły zapobiegania przemocy ze strony osób trzecich. Twierdzą również, że pracownikom narażonym na zagrożenia psychospołeczne potrzebne jest szybkie wsparcie.
Ocena ryzyka psychospołecznego i plan działania
Posłowie do Parlamentu Europejskiego zalecają pracodawcom przeprowadzanie regularnych ocen ryzyka psychospołecznego w celu oceny czynników takich jak nadmierne obciążenie pracą i wysoka intensywność pracy oraz przyjmowanie planów działania obejmujących konkretne środki. Znacząca restrukturyzacja lub reorganizacja, taka jak telepraca lub wprowadzenie zautomatyzowanego podejmowania decyzji i zautomatyzowanych systemów monitorowania, powinna podlegać wcześniejszej ocenie ryzyka psychospołecznego we współpracy z pracownikami i ich przedstawicielami – twierdzą.
Pracodawcy powinni także zadbać o to, aby wprowadzenie systemów algorytmicznych nie nakładało nadmiernych obciążeń ani na monitorowanie pracowników oraz aby zawsze był zapewniony nadzór człowieka. Posłowie powtarzają również, że pracownicy mają prawo odłączyć się od pracy.
Wsparcie w powrocie do pracy
Pracownicy, którzy byli nieobecni w pracy ze względu na ryzyko psychospołeczne związane z pracą, powinni mieć prawo do wspieranego i trwałego powrotu do pracy, uważają posłowie do Parlamentu Europejskiego. W tym celu zalecają pracodawcom ustalenie indywidualnych planów powrotu do pracy, określających takie czynniki, jak dostosowanie czasu pracy lub organizacji pracy oraz dostosowanie zadań lub obciążenia pracą pracownika.
Ciężar dowodu wobec pracodawców
Pracodawcy powinni dopilnować, aby w przypadku gdy pracownik stwierdzi, że doznał urazu lub uszczerbku na zdrowiu w wyniku narażenia na psychospołeczne czynniki ryzyka związane z pracą, zakładano, że uraz lub szkoda ma związek z pracą, chyba że pracodawca wykaże, że nie ma to związku z warunkami pracy pracownika.
Cytat
Sprawozdawczyni Estelle Ceulemans (S&D, BE) stwierdziła: „Niniejsze sprawozdanie stanowi krok naprzód, ponieważ zwraca się do Komisji Europejskiej o wniosek ustawodawczy dotyczący rozwiązania problemu wypalenia zawodowego, depresji, stresu i molestowania. Częstość występowania tych problemów gwałtownie rośnie w całej Europie i pogarsza się wraz z rosnącym wykorzystaniem technologii cyfrowych i sztucznej inteligencji w miejscu pracy. Rozwiązanie tych strukturalnych problemów związanych z pracą to nie tylko obowiązek z zakresu higieny pracy, ale także kwestia ekonomiczna, która kosztuje 100 miliardów euro rocznie w przypadku problemów związanych z pracą depresja w UE.”
Kolejne kroki
Oczekuje się, że Parlament będzie głosował nad tą inicjatywą ustawodawczą podczas pierwszej sesji plenarnej w październiku 2026 r. Komisja będzie miała następnie trzy miesiące na udzielenie odpowiedzi, informując Parlament o krokach, które planuje podjąć, lub podając powody odmowy zaproponowania inicjatywy ustawodawczej zgodnie z wnioskiem Parlamentu.
