Ten artykuł powstał we współpracy z Parlamentem Europejskim.
- Przyspieszenie globalnego odchodzenia od paliw kopalnych
- Pilnie zwiększyć finansowanie działań klimatycznych i uczynić je bardziej sprawiedliwym dla krajów bezbronnych
- Dotrzymaj zobowiązań w zakresie adaptacji i pokrycia strat i szkód
W czwartek Parlament przyjął swój mandat negocjacyjny dotyczący rozmów klimatycznych podczas COP 31, żądając szybszych działań klimatycznych w zakresie paliw kopalnych, finansów i krajów wrażliwych.
Oczekuje się, że Konferencja ONZ w sprawie zmiany klimatu (COP31), która odbędzie się w dniach 9–20 listopada w Antalyi w Turcji, skupi się na przyspieszeniu przejścia na paliwa kopalne, rozpoczęciu kolejnego globalnego przeglądu i operacjonalizacji celu finansowania działań związanych ze zmianą klimatu (NCQG) uzgodnionego na COP29.
W swojej rezolucji przyjętej przez podniesienie ręki posłowie do Parlamentu Europejskiego wskazują rok 2025 jako jeden z najgorętszych w historii oraz Europę jako kontynent, który najszybciej się ociepla, argumentując, że UE nie może sobie pozwolić na spowolnienie działań klimatycznych. Zauważają, że UE pozostaje na dobrej drodze do ograniczenia emisji o 54% do 2030 r. w porównaniu z poziomem z 1990 r., jeśli państwa członkowskie zrealizują istniejące plany. Posłowie do Parlamentu Europejskiego zauważają jednak, że wstępne dane Eurostatu pokazują, że emisje faktycznie wzrosły o 1% w latach 2024–2025. Państwa członkowskie i Komisja muszą teraz wypełnić tę lukę, twierdzą posłowie, podkreślając, że cała polityka UE musi pozostać zgodna z Porozumieniem paryskim i kierować się najlepszą dostępną wiedzą naukową.
Szybsze odchodzenie od paliw kopalnych
W tekście wzywa się wszystkie strony do przyspieszenia realizacji planu działania dotyczącego odchodzenia od paliw kopalnych, zgodnie z ustaleniami zawartymi na poprzedniej konferencji klimatycznej COP30. Posłowie wzywają UE do przyjęcia wiodącej roli w negocjacjach w sprawie traktatu o nierozprzestrzenianiu paliw kopalnych oraz do opracowania określonych w czasie planów stopniowego wycofywania dotacji i produkcji paliw kopalnych, wzywając UE, aby dawała przykład dzięki własnemu harmonogramowi i strategii stopniowego wycofywania się z obrotu w całej gospodarce. Podkreślają także zagrożenia wynikające z uzależnienia od paliw kopalnych w czasach niestabilności geopolitycznej oraz znaczenie dekarbonizacji dla strategicznej autonomii UE.
Zamknięcie luki w finansowaniu działań związanych ze zmianą klimatu
Posłowie podkreślają, że rozbieżność między potrzebami w zakresie finansowania działań związanych ze klimatem a obecnie zapewnianymi środkami jest znacząca i rośnie, i wzywają do pilnego zajęcia się tym problemem. Odnotowując, że UE i jej państwa członkowskie pozostają największymi dostawcami publicznego finansowania związanego ze zmianą klimatu, wzywają do dalszego zwiększania wkładów, w szczególności w drodze dotacji i finansowania o wysokim stopniu ulg, a także ostrzegają przed podwójnym naliczaniem lub zmianą kategorii istniejących środków w celu osiągnięcia nowego zbiorowego wymiernego celu w zakresie finansowania działań związanych ze zmianą klimatu (NCQG). W rezolucji wzywa się również do przydzielania środków finansowych na działania związane ze zmianą klimatu w taki sposób, aby nie zwiększać obciążenia zadłużeniowego krajów wrażliwych na zmianę klimatu, nadając pierwszeństwo finansowaniu opartemu na dotacjach i instrumentom redukcji zadłużenia.
Adaptacja, utrata i uszkodzenie: od zastawów do dostawy
Zauważając, że aż 3,6 miliarda ludzi żyje w środowiskach bardzo narażonych na zmianę klimatu, posłowie do PE wzywają do szybkiego zwiększenia przewidywalnego i dostępnego finansowania funduszu reagowania na straty i szkody oraz do osiągnięcia przez wszystkie strony celu, jakim jest potrojenie finansowania na rzecz adaptacji do 2035 r. Wzywają również do szybkiego uruchomienia mechanizmu sprawiedliwej transformacji uzgodnionego na COP 30 oraz do połączenia działań klimatycznych ze środkami wspierającymi zielone miejsca pracy, przekwalifikowanie i dialog społeczny.
Tło
Europejskie prawo klimatyczne ustanowiło cel, dla którego UE powinna osiągnąć neutralność klimatyczną do 2050 r. i zmniejszyć emisję gazów cieplarnianych netto o co najmniej 55% do 2030 r. w porównaniu z poziomem z 1990 r. W lutym 2026 r. parlament zaktualizował prawo, ustalając cel redukcji na 2040 r. na poziomie 90%.
Delegacja złożona z 15 posłów do Parlamentu Europejskiego, na której czele stoi Lídia Pereira (PPE, Portugalia), weźmie udział w rozmowach klimatycznych odbywających się w dniach 16–20 listopada.
