Ten artykuł powstał we współpracy z Parlamentem Europejskim.
- Kolej stanowi strategiczny atut w zakresie zmiany modalnej, neutralności klimatycznej i strategicznej autonomii
- W następnym długoterminowym budżecie UE potrzebne są odpowiednie i specjalne środki finansowe
- Kluczowa jest przystępność cenowa i przejrzystość biletów
- Sektor kolejowy w UE zatrudnia ponad 1,3 miliona pracowników w działach produkcyjnych, konstrukcyjnych, konserwacyjnych i operacyjnych
We wtorek Parlament zatwierdził swoje zalecenia dotyczące przyspieszenia rozwoju unijnych połączeń kolejowych dużych prędkości i poprawy spójności terytorialnej.
Przyjęty 558 głosami za, przy 23 głosach przeciw i 73 wstrzymujących się w odpowiedzi na plan działania Komisji, sprawozdanie wzywa do stworzenia prawdziwej europejskiej sieci kolei dużych prędkości, która byłaby interoperacyjna, innowacyjna, dostępna i intermodalna, zapewniając rzeczywistą wartość zarówno dla obywateli, jak i inwestycji publicznych.
Lepsze łączenie miast i regionów
Posłowie chcą, aby kolej dużych prędkości łączyła nie tylko stolice UE, ale także główne węzły miejskie we wszystkich regionach Europy i kluczowych krajach sąsiadujących, albo poprzez bezpośrednie usługi kolei dużych prędkości, albo poprzez efektywne połączenia z siecią kolei dużych prędkości. Zdaniem eurodeputowanych przyczyniłoby się to do zmniejszenia dysproporcji terytorialnych i wzmocnienia połączeń między regionami peryferyjnymi i słabiej rozwiniętymi.
W ich sprawozdaniu zaleca się ukończenie transeuropejskiej sieci transportowej (TEN-T) i identyfikację brakujących połączeń oraz opuszczonych lub słabo obsługiwanych odcinków lub połączeń transgranicznych o dużej wartości dodanej.
Wystarczające, przewidywalne i długoterminowe finansowanie
Posłowie chcą, aby sektor w pełni wykorzystywał istniejące i przyszłe fundusze UE na rozwój sieci kolei dużych prędkości. Chcą, aby wieloletnie ramy finansowe na lata 2028–2034 zapewniały odpowiednie i dedykowane finansowanie, w tym poprzez utrzymanie i wzmocnienie instrumentu „Łącząc Europę” (CEF) oraz wspieranie inwestycji za pośrednictwem planów krajowych.
Niedrogie i przejrzyste bilety kolejowe
Dostępne i niedrogie usługi kolejowe są niezbędne do ograniczenia ubóstwa w transporcie i zapewnienia równej mobilności w całej UE, uważają posłowie do Parlamentu Europejskiego. Zachęcają kraje i operatorów kolei do zwiększania przystępności cenowej biletów na pociągi dużych prędkości, w tym poprzez dostępne taryfy oraz odpowiednie programy obniżonych cen lub abonamentów. W sprawozdaniu wzywa się także do większej przejrzystości w zakresie ustalania cen biletów i z zadowoleniem przyjmuje trwające prace legislacyjne nad niedawno zaproponowanym przez Komisję pakietem pasażerskim, który ma zapewnić interoperacyjne, widoczne, dostępne i łatwo porównywalne oferty biletów kolejowych.
Cytat
Sprawozdawca Vicent Marzà Ibáñez (Zieloni/EFA, ES) powiedział: „Połączenie koleją dużych prędkości między głównymi miastami Europy umożliwi masową rezygnację z podróży pasażerskich z samolotów na pociągi. Jest to kluczowy element zmniejszania naszej zależności od paliw kopalnych, tworzenia godnych miejsc pracy i znacznego zwiększenia naszej strategicznej autonomii. Wymaga to odpowiednich inwestycji w całej UE, w tym wykorzystania ekologicznych obligacji kolejowych, i nie może to odbywać się ze szkodą dla podmiejskich i regionalnych usług kolejowych używane przez ludzi w życiu codziennym.”
Tło
W listopadzie 2025 r. Komisja przyjęła plan działania dotyczący kolei dużych prędkości określający kroki niezbędne do utworzenia do 2040 r. szybszej, bardziej interoperacyjnej i lepiej połączonej sieci europejskiej. Od 2014 r. na projekty dotyczące infrastruktury kolejowej przeznaczono ponad 100 miliardów euro z programów UE.
