Ten artykuł powstał we współpracy z Komisją Europejską.
Komisja Europejska przyjęła dziś społeczny plan na rzecz klimatu Grecji. Jest to piąty i największy jak dotąd plan krajowy przyjęty w ramach Społecznego Funduszu Klimatu, który będzie wykorzystywał dochody z uprawnień do emisji na rzecz wspierania czystej transformacji oraz wspierania wrażliwych konsumentów i przedsiębiorstw. Plan został opracowany przez władze greckie wspólnie z Komisją. Po ich wdrożeniu inwestycje i reformy wspierane w ramach greckiego społecznego planu na rzecz klimatu (2026–2032) przyczynią się do redukcji emisji sięgających 811 000 ton ekwiwalentu CO2 rocznie do 2032 r. Plan zmobilizuje 4,77 mld euro do 2032 rw tym 3,57 mld euro (75%) z UE i 1,2 mld euro (25%) ze środków krajowych.
Komisja stwierdziła, że grecki plan na rzecz klimatu w odpowiedni sposób uwzględnia skutki społeczne rozszerzenia handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych na budynki i transport drogowy w ramach nowego systemu handlu uprawnieniami do emisji (ETS2).
Plan będzie wspierał 460 000 gospodarstw domowych znajdujących się w trudnej sytuacji poprzez zmniejszenie ich zależności od paliw kopalnych poprzez wsparcie aż do 62 000 renowacji oraz instalację 200 000 pomp ciepła i słonecznych systemów podgrzewania wody. W ramach planu powiększy się także zasób mieszkań socjalnych w kraju o 2800 nowych, energooszczędnych lokali socjalnych. Kolejne 226 mln euro zostanie przeznaczone na renowację publicznych akademików, co poprawi dostęp do szkolnictwa wyższego 5930 studentów znajdujących się w trudnej sytuacji. Tymczasowy dodatek na ogrzewanie zapewni także wsparcie do 800 000 gospodarstw domowych znajdujących się w trudnej sytuacji rocznie aby pokryć swoje wydatki na ogrzewanie po wprowadzeniu ETS2.
300 000 bezbronnych użytkowników transportu skorzysta ze wzmocnionego transportu publicznego w postaci ponad 200 nowych autobusów elektrycznych na obszarach miejskich o wysokim wskaźniku podatności na zagrożenia, 22 dodatkowych pociągów metra w Atenach, nowych usług transportu na żądanie w odległych obszarach, a także infrastruktury do ładowania. Program leasingu społecznego umożliwi także 15 000 wrażliwych gospodarstw domowych zależnych od samochodu dostęp do pojazdów elektrycznych po przystępnej miesięcznej stawce, przyspieszając przejście na mobilność o zerowej emisji.
W planie priorytetem jest dostępność i inkluzywność poprzez inwestycje w ponad 12 000 urządzeń mobilnych, takich jak elektryczne wózki inwalidzkie i hulajnogi, nową dedykowaną usługę transportu szkolnego dla uczniów niepełnosprawnych oraz poprawę dostępności 33 stacji kolejowych i 85 stacji metra.
Wreszcie plan obsługuje 28 000 wrażliwych mikroprzedsiębiorstw w przejściu na czystsze budynki i rozwiązania w zakresie mobilności, przeznaczając 820 mln euro na zmniejszenie kosztów energii i transportu poprzez ukierunkowaną poprawę efektywności energetycznej budynków i dotacje.
Grecja będzie mogła zwrócić się do Komisji o pierwszą płatność po rozpoczęciu wdrażania i osiągnięciu najważniejszych celów pośrednich.
Tło
Społeczny Fundusz Klimatyczny ma na celu wspieranie działań i inwestycji w zakresie efektywności energetycznej, renowacji budynków, czystego ogrzewania i chłodzenia oraz integracji energii odnawialnej, a także w bezemisyjną mobilność i transport. Oczekuje się, że w ramach funduszu działającego w latach 2026–2032 w całej UE uruchomi się co najmniej 86,7 mld euro, łącząc przychody z nowego systemu handlu uprawnieniami do emisji w odniesieniu do spalania paliw w budynkach, transporcie drogowym i sektorach dodatkowych (ETS2) z wkładami własnymi państw członkowskich.
Komisja ściśle współpracuje ze wszystkimi państwami członkowskimi nad ich planami na rzecz klimatu społecznego i wzywa do ich szybkiego złożenia. Do chwili obecnej dziesięć państw członkowskich (Szwecja, Litwa, Łotwa, Malta, Holandia, Grecja, Chorwacja, Słowenia, Włochy i Luksemburg) formalnie przedstawiło swoje plany Komisji do zatwierdzenia. Jako pierwszy przyjęto plan Szwecji, następnie Litwa, Łotwa, Malta, a obecnie Grecja. Większość pozostałych państw członkowskich udostępniła wersje robocze. Komisja zapewniła specjalne wytyczne, które mają im pomóc we wdrażaniu Społecznego Funduszu Klimatycznego i sfinalizowaniu planów.
Aby uzyskać więcej informacji
Grecki plan dotyczący klimatu społecznego
Decyzja wykonawcza Komisji w sprawie planu na rzecz klimatu społecznego dla Grecji
Załączniki I-IV do decyzji wykonawczej Komisji w sprawie planu na rzecz klimatu społecznego dla Grecji
Społeczny Fundusz Klimatyczny
Wytyczne dotyczące wdrażania Społecznego Funduszu Klimatycznego
Arkusz informacyjny – wytyczne dotyczące wdrażania
Rozporządzenie w sprawie Społecznego Funduszu Klimatycznego
Unijny system handlu uprawnieniami do emisji dla budynków, transportu drogowego i sektorów dodatkowych (ETS2)
