Artykuł ten został opublikowany we współpracy z Organizacją Narodów Zjednoczonych.
Z nowego raportu organizacji związkowej ONZ wynika, że w 2025 r. około 66,5 mln pracowników domowych – co stanowi ponad czterech na pięciu pracowników domowych na całym świecie – było zatrudnionych nieformalnie.
Ten sprawia, że są oni ponad dwukrotnie bardziej niż inni pracownicy narażeni na brak skutecznej ochrony pracy i opieki społecznejco czyni ich bardziej podatnymi na pracę w godzinach sprzecznych z zasadami społecznymi za skromną płacę.
Wiele z wyzyskiwanych osób to pracownicy domowi, dzięki którym „umożliwiają życie milionom ludzi” – powiedziała we wtorek dyrektor MOP Sahra Razavi podczas briefingu dla dziennikarzy w Genewie.
Adres URL tweeta
Niewidzialny, niedoceniany
„(Oni) sprzątają nasze domy, przygotowują nasze posiłki, opiekują się naszymi dziećmi, opiekują się osobami starszymi i wspierają osoby niepełnosprawne. (…) I jednak pracownicy ci często pozostają niewidoczni. Ich wkład jest uznawany za oczywistość, a ich praca jest niedoceniana– podkreśliła.
Szacuje się, że w 2025 r. na całym świecie zatrudnionych było 80 mln pracowników domowych, w porównaniu z 75,6 mln w 2019 r.
Jednakże, udział pracy domowej w całkowitym zatrudnieniu na poziomie około 2,2%.co wskazuje, że wzrost ten w dużej mierze odzwierciedla wzrost ogólnego zatrudnienia, a nie rozwój samego sektora.
Różnice regionalne
Około połowa pracowników domowych na całym świecie pracuje w Azja i PacyfikI Największy wzrost liczby pracowników domowych odnotowano w Afryce od 2019 r., a do sektora dołączyło dodatkowe 4,2 mln.
Nieformalne miejsca pracy, pozbawione jakichkolwiek świadczeń i ochrony, są szczególnie rozpowszechnione w Afryce, gdzie: 93,3% pracowników domowych jest zatrudnionych nieformalniei jest „prawie powszechne” w państwach arabskichwedług MOP.
Europa i Azja Środkowa charakteryzują się najniższym regionalnym wskaźnikiem nieformalności, a jednak więcej niż jeden na trzech pracowników domowych nadal otrzymuje wynagrodzenie nieformalne, co oznacza, że nie wnoszą oni również żadnego wkładu w postaci podatku od wynagrodzeń.
MOP podkreśliła także wymiar płciowy tej kwestii: kobiety stanowiły 77,2% pracowników domowych na całym świecie i były w dużym stopniu skoncentrowane w zawodach związanych ze sprzątaniem i opieką.
Trudne godziny pracy i niska płaca
Głównym problemem są płace. Pracownicy domowi zarabiali średnio nieco ponad połowę (53,3 proc.) miesięcznego wynagrodzenia pozostałych pracownikóww przypadku osób zatrudnionych nieformalnie wynosi 48,7 %, a różnica ta pogłębia się od 2019 r.
Pracownicy domowi są również szczególnie narażeni na ekstremalne godziny pracy.
Z jednej strony wielu przetrwało bardzo długie dni. Ponad jedna trzecia pracowników domowych pracowała co najmniej 49 godzin tygodniowo prawie 15 procent przepracowało 60 godzin lub więcejstwierdzono w raporcie.
Z drugiej strony, pracownicy domowi również częściej niż inni pracownicy pracowali w krótszym czasie za niską płacęco może odzwierciedlać niepełne zatrudnienie i konieczność przemieszczania się między wieloma gospodarstwami domowymi, aby zarobić na życie.
Pewien postęp
Pomimo tych ponurych danych odnotowano pewien postęp. Spośród krajów dysponujących porównywalnymi danymi od 2019 r. ponad połowa ograniczyła nieformalność wśród pracowników domowych.
40 krajów ratyfikowało także Konwencję MOP nr 189, która ustanawia standardy zapewniające godną pracę pracownikom domowym.
Mimo to pani Razavi podkreśliła potrzebę podniesienia poziomu ratyfikacji – co stanowi formalne zobowiązanie wynikające z prawa międzynarodowego do stosowania tych standardów – szczególnie w Azji i państwach arabskich, gdzie jest on szczególnie niski.
„Praca domowa to praca, a pracownicy domowi zasługują na te same prawa i taką samą ochronę jak inni pracownicy– stwierdziła pani Razavi, odnosząc się do zasad konwencji.
