Ten artykuł powstał dzięki współpracy The European Sting ze Światowym Forum Ekonomicznym.
Autorka: Victoria Masterson, starsza pisarka ds. treści formatywnych
- Z nowego raportu BloombergNEF wynika, że Europa może uwolnić się od paliw kopalnych do 2050 r.
- Będzie to jednak wymagało inwestycji o wartości 3,8 biliona dolarów, głównie w projekty wiatrowe i słoneczne.
- Na rozwój ekologicznego wodoru trzeba będzie wydać kolejne 1,5 biliona dolarów.
Nie ma tygodnia bez nowego raportu na temat ceny, jaką świat będzie musiał zapłacić, jeśli nie ograniczy szybko emisji. Ale jaka jest cena faktycznego wdrożenia technologii umożliwiającej tak ogromne redukcje?
Jak wynika z nowego raportu BloombergNEF (BNEF), specjalisty ds. badań nad niskoemisją gazów cieplarnianych, koszt przejścia na czystą energię do 2050 r. w Europie wyniesie 5,3 biliona dolarów. W swojej prognozie dotyczącej transformacji energetyki europejskiej na rok 2022 przedstawiono dwie ścieżki czystej energii wychodzące z obecnego kryzysu energetycznego w Europie.
Co Światowe Forum Ekonomiczne robi w sprawie przejścia na czystą energię?
Przejście na czystą energię ma kluczowe znaczenie w walce ze zmianami klimatycznymi, jednak w ciągu ostatnich pięciu lat transformacja energetyczna uległa stagnacji.
Zużycie i produkcja energii odpowiadają za dwie trzecie globalnych emisji, a 81% światowego systemu energetycznego w dalszym ciągu opiera się na paliwach kopalnych, tyle samo co 30 lat temu. Ponadto postęp w zakresie energochłonności gospodarki światowej (ilości energii zużywanej na jednostkę działalności gospodarczej) ulega spowolnieniu. W 2018 r. energochłonność wzrosła o 1,2%, co stanowi najwolniejsze tempo od 2010 r.
Aby stworzyć bardziej włączający, zrównoważony, przystępny cenowo i bezpieczny globalny system energetyczny, potrzebne są skuteczne polityki, działania sektora prywatnego i współpraca publiczno-prywatna.
Postęp w benchmarkingu jest niezbędny do pomyślnego przejścia. Indeks transformacji energetycznej Światowego Forum Ekonomicznego, który klasyfikuje 115 gospodarek pod względem tego, jak dobrze równoważą one bezpieczeństwo i dostęp do energii ze zrównoważonym rozwojem środowiska i przystępnością cenową, pokazuje, że największym wyzwaniem stojącym przed transformacją energetyczną jest brak gotowości wśród największych emitentów na świecie, w tym USA, Chin, Indii i Rosji. 10 krajów, które uzyskały najwyższy wynik pod względem gotowości, odpowiada za zaledwie 2,6% światowych rocznych emisji.
Aby przygotować globalny system energetyczny na przyszłość, działająca w ramach Forum Platforma Kształtowania Przyszłości Energii i Materiałów pracuje nad inicjatywami obejmującymi efektywność systemową, innowacje i czystą energię oraz Globalny Sojusz na rzecz Baterii, aby zachęcać i umożliwiać innowacyjne inwestycje, technologie i rozwiązania w zakresie energii.
Ponadto Platforma Możliwa Misja (MPP) pracuje nad zgromadzeniem partnerów publicznych i prywatnych w celu dalszej transformacji przemysłu, aby skierować sektory przemysłu ciężkiego i mobilności na ścieżkę prowadzącą do zerowej emisji netto. MPP to inicjatywa stworzona przez Światowe Forum Ekonomiczne i Komisję ds. Transformacji Energetycznych.
Czy Twoja organizacja jest zainteresowana współpracą ze Światowym Forum Ekonomicznym? Dowiedz się więcej tutaj.
Potrzeba znalezienia przez Europę alternatywnych, zrównoważonych źródeł energii nasiliła się w tym roku z powodu inwazji Rosji na Ukrainę. Rosja jest wiodącym dostawcą gazu ziemnego, ropy i węgla do Unii Europejskiej, a wojna spowodowała niepewność dostaw i gwałtowny wzrost cen.
Alternatywy czystej energii
Raport BNEF modeluje dwie przyszłości w zakresie alternatywnych źródeł energii dla Europy – „Scenariusz transformacji gospodarczej” i bardziej ambitny „Scenariusz zerowej sieci netto”.
Zgodnie ze scenariuszem transformacji gospodarczej zużycie paliw kopalnych w Europie spadnie o 28% do 2050 r. Największy wpływ ma spadek zużycia węgla, podczas gdy wzrost liczby pojazdów elektrycznych pomoże zmniejszyć popyt na ropę o 30% do 2050 r.
Jednak w tym samym okresie zapotrzebowanie na gaz ziemny spadło zaledwie o 5%. Wynika to z „ograniczonych alternatyw ekonomicznych” dla gazu do ogrzewania budynków, twierdzi BNEF. Przewiduje również, że wszelkie spadki zapotrzebowania na gaz zaczną się wyrównywać po 2030 r.
W tym scenariuszu paliwa kopalne będą nadal stanowić 60% koszyka energetycznego Europy do 2050 r., co stanowi stosunkowo niewielką redukcję w porównaniu z 69% w 2022 r.
Zerowa szansa netto dla Europy
Z kolei opracowany przez BNEF Scenariusz Net Zero dla Europy przewiduje całkowite wyparcie paliw kopalnych do 2050 r. Jest to możliwe dzięki przejściu na elektryfikację i ekologiczny wodór – rodzaj energii wytwarzanej przy użyciu wody i energii odnawialnej.
W tym scenariuszu wiatr i energia słoneczna staną się głównym źródłem energii w Europie. Zastępują paliwa kopalne i w rezultacie usuwają emisję dwutlenku węgla związaną z energią.
Aby osiągnąć ten scenariusz zerowej sieci netto, Europa potrzebuje „gwałtownego spadku zużycia ropy i gazu” w tej dekadzie, zauważa BNEF. Obejmuje to zmniejszenie popytu na ropę naftową o ponad 50%.
Aby tak się stało, stwierdza raport, Europa musiałaby promować wykorzystanie pojazdów elektrycznych, pomp ciepła i zelektryfikowanych procesów przemysłowych, aby tak się stało.
Wiatr i energia słoneczna będą stanowić 18% europejskiego miksu energetycznego w 2021 r., ale w połączeniu z magazynowaniem energii w akumulatorach może to osiągnąć 70% do 2035 r., sugeruje scenariusz zerowej energii netto BNEF.
Konieczne inwestycje w energię słoneczną, wiatrową i wodór
Aby osiągnąć ten cel, Europa musi do 2025 r. podwoić swoją moc produkcyjną w zakresie energii słonecznej i lądowej energii wiatrowej w porównaniu z latami 2016–2020. Z raportu wynika, że w latach 2026–2030 konieczne będzie dodanie kolejnych 60–80%.
„Większość nowych elektrowni gazowych budowanych w Europie musi być kompatybilna z wodorem” – dodaje BNEF. „Opcja polega również na przekształceniu istniejących instalacji gazowych na spalanie wodoru”.
Ekologiczny wodór może zmniejszyć emisję w sektorach, w których elektryfikacja jest trudna, twierdzi BNEF. Aby to osiągnąć, Europa musi opracować „infrastrukturę gotową na wodór”, co oznacza na przykład posiadanie infrastruktury transportowej i magazynowania napędzanej wodorem.
Aby zwiększyć skalę wykorzystania ekologicznego wodoru, potrzebna byłaby również większa infrastruktura wiatrowa i słoneczna.
W sumie Europa potrzebuje 3,8 biliona dolarów inwestycji w nowe projekty wytwarzania energii – zwłaszcza wiatrowej i słonecznej – w latach 2021–2050, sugeruje BNEF. W tym samym okresie musi także wydać 1,5 biliona dolarów na instalacje do produkcji czystego wodoru.
Cena może być wysoka, ale cena braku zmian może być jeszcze wyższa.
