Ten artykuł powstał dzięki współpracy The European Sting ze Światowym Forum Ekonomicznym.
Autorka: Emma Charlton, starsza autorka, Agenda Forum
- Według ONZ prognozuje się, że globalne zużycie zasobów naturalnych wzrośnie do 2060 r. o 60% w porównaniu z poziomem z 2020 r.
- Rosnące zapotrzebowanie na zasoby wynika z urbanizacji, industrializacji i rosnącej populacji, co prowadzi do poważnych konsekwencji, takich jak utrata różnorodności biologicznej, niedobór wody, zmiana klimatu i zanieczyszczenie powietrza – twierdzi.
- Zakłócenia w łańcuchach dostaw krytycznych towarów i zasobów znalazły się wśród najważniejszych zagrożeń zidentyfikowanych na Światowym Forum Ekonomicznym Raport o ryzyku globalnym 2024.
Wkraczamy w kryzys zasobów, który będzie się pogłębiał, jeśli nie zostaną podjęte pilne działania.
Jak wynika z raportu Międzynarodowego Panelu Zasobów ONZ, Global Resources Outlook Programu Narodów Zjednoczonych ds. Ochrony Środowiska, globalne zużycie zasobów naturalnych wzrośnie o 60% do 2060 r. w porównaniu z poziomem z 2020 r. Stało się tak po tym, jak zużycie materiałów wzrosło ponad trzykrotnie w ciągu ostatnich 50 lat – stwierdził.
Zasoby obejmują uprawy na żywność, drewno na energię, paliwa kopalne, metale takie jak żelazo, aluminium i miedź, minerały niemetaliczne, a także ziemię i wodę.
„Nie chodzi już o to, czy transformacja w kierunku globalnej zrównoważonej konsumpcji i produkcji zasobów jest konieczna, ale o to, jak pilnie ją przeprowadzić” – powiedziały Janez Potocnik i Izabella Teixeirq, współprzewodniczące Międzynarodowego Panelu Zasobów (IRP).
Rosnące zapotrzebowanie na nasze zasoby. Zdjęcie: Prognoza Globalnych Zasobów Programu Narodów Zjednoczonych ds. Ochrony Środowiska
Tempo, w jakim wykorzystujemy zasoby naszej planety, ma związek z niemal każdym aspektem naszego życia. Eksploatacja ta jest główną przyczyną potrójnych kryzysów planetarnych, które według IRP ONZ definiuje jako kryzys klimatyczny, utratę różnorodności biologicznej i kryzys związany z zanieczyszczeniem.
Rosnące zapotrzebowanie na nasze zasoby. Zdjęcie: Prognoza Globalnych Zasobów Programu Narodów Zjednoczonych ds. Ochrony Środowiska
ODKRYĆ
W jaki sposób Światowe Forum Ekonomiczne przyczynia się do budowy odpornych łańcuchów dostaw?
Zakłócenia w łańcuchach dostaw krytycznych towarów i zasobów znalazły się wśród najważniejszych zagrożeń zidentyfikowanych na Światowym Forum Ekonomicznym Raport o ryzyku globalnym 2024 dla obecnego krajobrazu ryzyka. Kolejnym istotnym problemem zidentyfikowanym w tym raporcie były zagrożenia dla środowiska, przy czym ekstremalne warunki pogodowe uznano za główne ryzyko, które może spowodować światowy kryzys w 202 r.
Największe zagrożenia w obecnym krajobrazie. Zdjęcie: Raport Globalnego Ryzyka Światowego Forum Ekonomicznego 2024
Mimo to autorzy raportu nadal widzą możliwości ograniczenia wykorzystania zasobów przy jednoczesnym rozwoju gospodarki i osiągnięciu pozostałych celów zrównoważonego rozwoju ONZ. Będzie to wymagało „oddzielenia”, tak aby wpływ wykorzystania zasobów na środowisko zmniejszył się, a wpływ na dobrostan wzrósł – twierdzą.
Działania muszą obejmować oddzielenie płatności od produkcji. Zdjęcie: Prognoza Globalnych Zasobów Programu Narodów Zjednoczonych ds. Ochrony Środowiska
„Reorientacja popytu i umożliwienie wzrostu wykorzystania zasobów tam, gdzie jest to najbardziej potrzebne, otworzy ścieżki do osiągnięcia celów zrównoważonego rozwoju oraz wspólnego i sprawiedliwego dobrobytu dla wszystkich” – czytamy w raporcie. Konieczne będą odważne działania polityczne i należy położyć „znacznie większy nacisk na środki po stronie popytu – konsumpcji”.
Kraje o wysokich dochodach zużywają sześciokrotnie więcej materiałów na mieszkańca i są odpowiedzialne za 10 razy większy wpływ na klimat w przeliczeniu na mieszkańca niż kraje o niskich dochodach. Raport ostrzega, że zasadniczym elementem każdego podejścia należy zająć się nierównościami materialnymi.
Nierówność materiałów. Zdjęcie: Prognoza Globalnych Zasobów Programu Narodów Zjednoczonych ds. Ochrony Środowiska
W obszarach, w których poziom zużycia jest wysoki, należy skoncentrować się na obniżaniu poziomu zużycia zasobów i materiałów oraz na wydajności. Stwierdza, że mogłoby to pomóc w ograniczeniu zużycia zasobów na całym świecie o około 30% w porównaniu z tendencjami historycznymi. W krajach, w których wykorzystanie zasobów musi rosnąć, możliwe jest zastosowanie strategii maksymalizujących wartość, jaką uzyskujemy z zasobów.
Jak sugeruje raport, jednym z potencjalnych rozwiązań jest skierowanie finansów na zrównoważone wykorzystanie zasobów, poprzez zapewnienie odzwierciedlenia rzeczywistych kosztów zasobów w strukturze gospodarki. Kluczowe znaczenie ma również zapewnianie konsumentom informacji i dostępu do zrównoważonych towarów i usług.
W raporcie wskazano, że regulacje odgrywają ważną rolę w zniechęcaniu do korzystania z opcji wymagających dużej ilości zasobów lub ich zakazywaniu, na przykład nieistotnych produktów jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych. Niezbędne są również modele biznesowe obejmujące inicjatywy w zakresie wyrzucania, ograniczania, ekoprojektowania, ponownego użycia, naprawy i recyklingu.
Pilna potrzeba działania. Zdjęcie: Prognoza Globalnych Zasobów Programu Narodów Zjednoczonych ds. Ochrony Środowiska
Wiele pozostaje do zrobienia, aby zmienić środowisko zabudowane, sposób, w jaki się poruszamy oraz konsumujemy żywność i energię. Kraje o wysokim i wyższym średnim dochodzie również mogłyby odejść od białka zwierzęcego.
„Nie powinniśmy akceptować faktu, że zaspokajanie potrzeb ludzkich musi wymagać dużych zasobów i musimy przestać stymulować sukces gospodarczy oparty na wydobyciu” – powiedział współprzewodniczący IRP, Janez Potočnik. „Dzięki zdecydowanym działaniom polityków i sektora prywatnego możliwe jest godne życie dla wszystkich bez kosztowania Ziemi”.
