Ten artykuł powstał we współpracy z Parlamentem Europejskim.
- Rosja jest głównym zagrożeniem zewnętrznym; Aktywne są także Białoruś, Chiny, Iran i Korea Północna
- Kluczowe znaczenie ma ochrona wolnych i niezależnych mediów oraz walka z ingerencją w wybory w Internecie
- Jasny mandat i specjalny budżet potrzebne nowemu organowi UE, którego zadaniem będzie zwalczanie obcych ingerencji
- Platformy internetowe powinny przeciwdziałać ingerencji w wybory prowadzonej przez boty
Zagraniczna ingerencja i groźby dezinformacji stanowią atak na „samą istotę projektu europejskiego” – ostrzegają eurodeputowani, a głównymi ofiarami są obywatele.
We wtorek Parlament przyjął (420 głosami za, 220 przeciw, 26 wstrzymujących się) sprawozdanie w sprawie ustaleń komisji specjalnej ds. Europejskiej Tarczy Demokracji, zawierające praktyczne zalecenia dotyczące tego, w jaki sposób UE może zrobić więcej, aby chronić swoje instytucje demokratyczne i wzmocnić swój istniejący zestaw narzędzi.
W grudniu 2024 r. utworzono specjalną komisję Parlamentu, której zadaniem jest ocena nasilenia i skutków wrogich działań wymierzonych w UE, takich jak manipulacja i ingerencja w informacje zagraniczne (FIMI), ataki hybrydowe i skoordynowane kampanie dezinformacyjne. W swoich ustaleniach eurodeputowani argumentują, że podejście UE jest obecnie fragmentaryczne, ponieważ poszczególne państwa członkowskie nie są w stanie samodzielnie skutecznie przeciwdziałać tym zagrożeniom.
Nowy podmiot UE zdolny do obrony demokracji
Posłowie popierają utworzenie unijnego centrum odporności demokratycznej (zgodnie z zapowiedziami Komisji zawartymi w strategii Tarczy Demokracji, zgodnie z propozycjami złożonymi przez Parlament w poprzedniej kadencji). Postrzegają to funkcjonowanie jako niezależne „centrum doskonałości” zajmujące się zwalczaniem FIMI i dezinformacją oraz koordynacją działań krajowych. Nowa struktura nie powinna powielać istniejących narzędzi, lecz zamiast tego konsolidować bieżące działania na poziomie UE w jeden podmiot posiadający jasną wizję, mandat, budżet i zdolność do działania. Udział powinien być obowiązkowy dla wszystkich państw członkowskich i powinien być zapewniony nadzór parlamentarny.
Rosja: główne zagrożeniedla integralności demokratycznej Europy
W raporcie zwrócono uwagę na częste ataki hybrydowe Rosji na infrastrukturę krytyczną, takie jak cyberataki, sabotaż fizyczny, podpalenia, szpiegostwo i zakłócanie sygnału, pochodzące również z Białorusi, Chin, Iranu i Korei Północnej. Posłowie chcą rozszerzonych sankcji na czynniki umożliwiające dezinformację i te, które pomagają ominąć istniejące sankcje. Potępia także motywowane politycznie „czarne listy” urzędników UE, dziennikarzy i posłów do Parlamentu Europejskiego jako narzędzie wojny hybrydowej.
Zakłócenia cyfrowe
Ponieważ ataki te mają miejsce głównie w sferze cyfrowej, posłowie domagają się rygorystycznego egzekwowania istniejących przepisów cyfrowych (takich jak ustawy o usługach cyfrowych i sztucznej inteligencji), a nie nowych przepisów. Chcą także, aby platformy zostały pociągnięte do odpowiedzialności i aby zrobiły więcej, aby zwalczać ingerencję w wybory napędzaną przez boty i chronić dyskurs demokratyczny. W raporcie wskazano, że wolność słowa i informacji to prawa chroniące ludzi, a nie maszyny.
Suwerenność UE
Posłowie do PE wzywają UE do ograniczenia swojej zależności od technologii kontrolowanych przez podmioty zagraniczne w sektorach krytycznych, w szczególności od amerykańskich firm technologicznych i chińskiego sprzętu, w tym poprzez zrównoważoną strategię „kupuj europejską” podczas inwestowania w infrastrukturę krytyczną oraz dywersyfikację w kierunku bardziej wiarygodnych partnerów w zakresie dostaw surowców krytycznych.
Odporność wyborcza
Aby chronić integralność wyborów przed zmieniającymi się zagrożeniami oraz zapobiegać finansowaniu i ingerencji pełnomocników, posłowie proponują sklasyfikowanie infrastruktury wyborczej jako krytycznej. Wzywają do wprowadzenia zasady „znaj swojego dawcę” w przypadku darowizn politycznych opartych na kryptowalutach, wprowadzenia środków przeciwko złośliwym deepfakes i fałszywym reklamom oraz do zwiększonej ochrony kandydatek.
Twierdzą również, że niezbędna jest ścisła współpraca i wsparcie na rzecz poprawy odporności w krajach kandydujących i partnerskich, potępiając jednocześnie instrumentalizację migracji jako niedopuszczalną próbę wywarcia presji politycznej na UE.
Wolność mediów i społeczeństwo obywatelskie
Oprócz silnego i niezależnego społeczeństwa obywatelskiego, zdaniem posłów, kluczowe znaczenie ma wzmocnienie umiejętności korzystania z mediów i sztucznej inteligencji. Wzywają do podjęcia długoterminowych zobowiązań w zakresie finansowania wolności mediów i dziennikarstwa śledczego, zabezpieczeń przed nielegalnym oprogramowaniem szpiegującym oraz wsparcia aktywności obywatelskiej.
Gotowość społeczna
Posłowie podkreślają, że budowanie odporności demokratycznej wymaga od społeczeństwa dalszego funkcjonowania w sytuacjach kryzysowych. Zalecają regularne ćwiczenia na dużą skalę, utworzenie ogólnounijnej aplikacji ostrzegającej przed kryzysem oraz wyznaczenie corocznego „Europejskiego Dnia Gotowości” na 24 lutego – w rocznicę inwazji Rosji na Ukrainę na pełną skalę.
Więcej informacji na temat kluczowych punktów raportu.
Cytat
Sprawozdawca Tomas Tobé (PPE, Szwecja) powiedział podczas debaty plenarnej: „To sprawozdanie nie dotyczy regulowania opinii politycznych. Chodzi o ochronę naszej demokracji przed operacjami z udziałem obcych wpływów. Rosyjskie boty to nie wolność słowa. Zagraniczna ingerencja nie jest wolnością słowa. A manipulowanie naszymi wyborami z pewnością nie jest wolnością słowa”.
