Artykuł ten został opublikowany we współpracy z Organizacją Narodów Zjednoczonych.
Jak wynika z opublikowanego w czwartek najnowszego raportu usługi śledzenia klimatu, ten rok jest najcieplejszym odnotowanym w Europie Zachodniej i drugim najcieplejszym na świecie.
„Takich fal upałów spodziewamy się w zmieniającym się klimacie”- powiedział John Kennedy, szef informacji klimatycznych w Światowej Organizacji Meteorologicznej (WMO).
„W ciągu 50 lat od historycznej fali upałów w 1976 r. w całej Europie ociepliło się o około dwa stopnie. Jest to kontynent, który ociepla się najszybciej, a ekstremalne temperatury również wzrosły.”
Jak wynika z miesięcznej aktualizacji kontynentalnego programu Copernicus Climate Change Service, skoki ciepła wynikają z najwyższych temperatur powierzchni mórz w czerwcu odnotowanych w czerwcu.
Według serwisu, średnia miesięczna temperatura powierzchni morza w oceanie pozabiegunowym (60°S–60°N) na całym świecie była najwyższa w czerwcu i przekroczyła poprzedni rekord ustanowiony w czerwcu 2024 r. zaledwie o 0,01°C, częściowo odzwierciedlając rozwój silnych warunków El Niño na równikowym Pacyfiku.
Śmierć, susza i pożary
Rekordowa fala upałów przyczyniła się do poważnych skutków dla zdrowia, w tym zgonów spowodowanych upałami.
W Europie wystąpiła również powszechna susza, która w połączeniu z ekstremalnymi upałami przyczyniła się do wybuchu pożarów i zwiększonego ryzyka suszy w niektórych częściach Europy Wschodniej.
Według WMO w lipcu w niektórych częściach Europy Zachodniej upały nadal się utrzymują, czemu towarzyszą lokalne gwałtowne burze, a na niektórych obszarach pogłębiająca się susza i ryzyko pożarów, w tym we Francji i na Półwyspie Iberyjskim.
„Cichy zabójca”
Stres cieplny występuje, gdy organizm otrzymuje więcej ciepła, niż jest w stanie oddać, a ekstremalne ciepło jest często nazywane „cichym zabójcą”, a w wielu krajach jest ono niedostatecznie zgłaszane.
Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) w ciągu ostatnich czterech lat w Europie doszło do ponad 200 000 zgonów spowodowanych upałami. WMO szacuje, że w skali globalnej w latach 2000–2019 co roku dochodziło do około 489 000 zgonów spowodowanych upałami.
Lachlan McIver, doradca ds. zdrowia we Wspólnym Biurze WHO-WMO ds. Klimatu i Zdrowia, powiedział, że najbardziej zagrożone są osoby starsze, małe dzieci, kobiety w ciąży, osoby pracujące na zewnątrz oraz osoby nieposiadające domu lub cierpiące na choroby przewlekłe, jednak stres cieplny może dotknąć każdego, gdy temperatury są wystarczająco ekstremalne i trwają wystarczająco długo.
Więcej „tropikalnych” nocy
Nie chodzi tylko o temperatury w dzień, ale także o minimalne temperatury w nocy.
„Noc tropikalna”, termin powszechnie przyjęty w niektórych regionach, takich jak Europa i części Azji, ma miejsce, gdy temperatura nie spada poniżej 20°C. Podczas fal upałów stają się one coraz bardziej powszechne, szczególnie w miastach.
„Oceniając wpływ fali upałów na zdrowie, minimalne temperatury mogą być bardziej wymowne niż najwyższa popołudniowa najwyższa”- powiedział Armel Castellan, doradca techniczny w zakresie usług ekstremalnych temperatur we Wspólnym Biurze WMO-WHO ds. Klimatu i Zdrowia.
„Dzień, w którym temperatura osiąga 38°C, ale w nocy spada do 18°C, bardzo różni się od dnia, w którym temperatura osiąga 36°C i utrzymuje się w nocy powyżej 25°C. Drugi scenariusz niesie ze sobą znacznie większe ryzyko dla zdrowia.”
Plany działań w zakresie ciepła
WMO jest jednym z 10 wyspecjalizowanych podmiotów ONZ wspierających Sekretarza GeneralnegoWezwanie do działania w przypadku ekstremalnych upałówinicjatywę mającą na celu wzmocnienie współpracy międzynarodowej i ograniczenie skutków upałów poprzez udoskonalenie nauki, systemy wczesnego ostrzegania, świadomość społeczną i skoordynowane działania.
Agencja pogodowa ONZ, jej członkowie i partnerzy mobilizują się, wydając wczesne ostrzeżenia i skoordynowane plany działania, aby spróbować ratować życie i zapewnić informacje przy podejmowaniu decyzji, w jaki sposób zminimalizować szkody gospodarcze i ekosystemowe oraz zakłócenia w infrastrukturze i wydajności pracy.
Chcąc pomóc narodom i społecznościom radzić sobie z ekstremalnymi temperaturami, agencje ONZ ds. zdrowia i pogody opublikowały w tym tygodniu zaktualizowane wytyczne dotyczące działań w zakresie zdrowia cieplnego.
Najgorętsze miejsca
Światowa Organizacja Meteorologiczna (WMO) opracowuje regularnie aktualizowaną migawkę rekordów temperatury, w tym czerwcowych rekordów europejskich:
- Dania: Nowy rekord wszechczasów wynoszący 37,0°C w dwóch lokalizacjach pobił rekord ustanowiony w 1975 r
- Francja: 24 czerwca pobito rekordy z lipca 2019 r. i sierpnia 2003 r., przy średniej temperaturze w kraju wynoszącej 30,0°C, w tym w mieście Pulluau 43,8°C, a temperatury w nocy ustanowiły nowy rekord kraju wynoszący 22°C
- Niderlandy: 26 czerwca ustanowiono nowy rekord kraju wynoszący 39,4°C
- Hiszpania: Rekordy osiągnięte w dniach 23 i 24 czerwca wykazały, że w niektórych miejscach temperatura znacznie przekraczała 40°C, w tym 42,7°C w mieście Bilbao, co stanowi najwyższy poziom, jaki kiedykolwiek tam odnotowano
- Szwajcaria: Bazylea ustanowiła nowy rekord temperatury 39°C
