Ten artykuł powstał dzięki współpracy The European Sting ze Światowym Forum Ekonomicznym.
Autorka: Katrin Eggenberger, członek rady doradczej fundacji Pahl Peace Prize Foundation, była minister spraw zagranicznych, sprawiedliwości i kultury Księstwa Liechtensteinu
- Niedawne katastrofalne zdarzenia pogodowe potwierdzają, że niekontrolowane zmiany klimatyczne w dalszym ciągu narażają Ziemię i wszystkich jej obywateli na poważne niebezpieczeństwo.
- Ważnym przełomem osiągniętym na COP27 było porozumienie w sprawie utworzenia instrumentu finansowego mającego na celu łagodzenie strat i szkód poniesionych przez kraje podatne na skutki katastrof klimatycznych.
- Kraje uczestniczące w COP27 osiągnęły porozumienie w sprawie 25 wspólnych działań, co umożliwi rozwój kluczowej infrastruktury.
W miarę jak gospodarka światowa wkracza w czwartą rewolucję przemysłową, rosnący chór międzynarodowych głosów domaga się czystszego i zdrowszego środowiska dla nas i naszych dzieci. Nie możemy skupiać się wyłącznie na postępie, nie biorąc pod uwagę toksycznego śladu pozostawionego przez historyczną eksploatację Ziemi i jej zasobów przez człowieka.
Niedawne katastrofalne zdarzenia pogodowe potwierdzają, że niekontrolowane zmiany klimatyczne w dalszym ciągu narażają Ziemię i wszystkich jej obywateli na poważne niebezpieczeństwo. Tajfun Noru spowodował rozległe zniszczenia i we wrześniu 2022 r. na Filipinach zabił co najmniej osiem osób, gdzie w ciągu 6 godzin przerodził się w supertajfun, który zmusił do ewakuacji dziesiątek tysięcy cywilów ze swojej drogi. Huragan Ian dotarł na ląd u wybrzeży Stanów Zjednoczonych 28 września 2022 r., niosąc ze sobą wiatr o prędkości dochodzącej do 240 km/h; piąty najsilniejszy huragan w historii. Eksperci uważają, że te potężne wydarzenia meteorologiczne stanowią pilną informację dla wszystkich zainteresowanych, że skutki zmian klimatycznych powodują powstawanie coraz potężniejszych i niszczycielskich burz.
Informacje zwrotne na temat postępów COP27
Coroczna Konferencja Stron (COP) gromadzi urzędników rządowych i przedstawicieli ds. klimatu z całego świata na swoich posiedzeniach, podczas których toczą się kluczowe dyskusje na temat wyzwań związanych ze zmianami klimatycznymi i sposobów radzenia sobie z nimi. COP27 reprezentowała szczyt klimatyczny w 2022 r., który odbył się w listopadzie 2022 r. w Szarm el-Szejk w Egipcie i uczestniczyli przedstawiciele rządów będących sygnatariuszami Porozumienia klimatycznego z Paryża, UNFCCC i Protokołu z Kioto. Przedstawiciele rządów, przedstawiciele branży i negocjatorzy spotkali się, aby rozważyć raporty z postępu prac w kwestiach klimatycznych i uzgodnić, w jaki sposób wspólnie zająć się bieżącymi parametrami zmiany klimatu i czynnikami z niej wynikającymi.
15 listopada 2022 r. podczas pierwszego z serii spotkań COP27 wysocy rangą przedstawiciele ministerstw z wielu krajów skorzystali z okazji, aby wyrazić swoje zbiorowe zaniepokojenie obecnym postępem w zakresie zmian klimatycznych. Wezwali liderów branży i rządy na całym świecie do wzmożenia wysiłków na rzecz zwalczania destrukcyjnych wzorców zanieczyszczeń i stale rosnących temperatur atmosferycznych. Celem jest osiągnięcie wzrostu temperatury Ziemi o nie więcej niż 1,5 stopnia Celsjusza do końca stulecia, ale wymaga to wznowienia wysiłków i bardziej ambitnych przedsięwzięć ze strony wszystkich zainteresowanych. Sekretarz wykonawczy ONZ ds. zmian klimatycznych Simon Stiell zwięźle wyraził panujący konsensus: „Świat zagina krzywą emisji gazów cieplarnianych w dół, ale wysiłki te pozostają żałośnie niewystarczające…”
Największym wyzwaniem pozostają emisje gazów cieplarnianych, a podczas spotkania ministerialnego szczegółowo omówiono bardziej skuteczne sposoby ich ograniczenia. Osiągnięto konsensus co do tego, że partnerstwa międzynarodowe i przedsięwzięcia na szczeblu rządowym będą niezbędne, aby zapewnić osiągnięcie maksymalnego poziomu emisji gazów cieplarnianych przed 2025 r. i redukcję o 43% do 2030 r., aby utrzymać tempo wzrostu temperatury nie przekraczającego 1,5 stopnia Celsjusza do końca tego stulecia.
Fundusze finansowe na łagodzenie szkód klimatycznych
Ważnym przełomem osiągniętym na COP27 było porozumienie w sprawie utworzenia instrumentu finansowego mającego na celu łagodzenie strat i szkód poniesionych przez kraje podatne na skutki katastrof klimatycznych. Kraje biedne i rozwijające się często najbardziej odczuwają te klęski, ponieważ nie mają funduszy zapasowych ani planów awaryjnych umożliwiających naprawienie szkód w strukturach i odbudowę dotkniętych obszarów. Uczestnicy COP27 zgodzili się na utworzenie specjalnego funduszu na potrzeby osób dotkniętych katastrofami klimatycznymi oraz utworzono komitet przejściowy w celu sfinalizowania logistyki funduszu i zbadania praktycznych sposobów jego dystrybucji; z mandatem do przedstawienia sprawozdania na temat swoich ustaleń podczas COP28. Stiell opisał ten pozytywny wynik w następujący sposób: „Ten wynik popycha nas do przodu. W trwającej od kilkudziesięciu lat rozmowie na temat finansowania strat i szkód ustaliliśmy kierunek rozwoju, zastanawiając się, w jaki sposób zaradzimy wpływowi na społeczności, których życie i źródła utrzymania zostały zrujnowane przez najgorsze skutki zmiany klimatu”.
Aby naprawdę przeciwdziałać zmianom klimatycznym, konieczna jest kompleksowa transformacja gospodarki światowej. Skupianie się wyłącznie na ograniczaniu emisji toksycznych gazów po prostu nie spełni zadania; sejsmiczna zmiana w sposobie prowadzenia procesów przemysłowych i wytwarzania energii to jedyny sposób na przywrócenie temperatury Ziemi do poziomu sprzed epoki przemysłowej. Pozytywnym wynikiem w tym względzie było przyjęcie podczas COP27 kompleksowego planu wdrożenia z Szarm el-Szejk. Wymaga to przeznaczenia 4–6 bilionów dolarów rocznie na finansowanie globalnej transformacji gospodarki światowej w kierunku działalności niskoemisyjnej. Pozyskiwanie i dystrybucja tego rodzaju funduszy wymaga całkowitej przebudowy światowych systemów finansowych, zgodnie z pewnymi zmianami, które w sposób organiczny zamanifestowały się w ramach czwartej rewolucji przemysłowej. Należy jednak przyspieszyć ewolucję globalnych systemów finansowych poprzez programy i inicjatywy oparte na przywództwie na skalę międzynarodową, w tym wdrożenie scentralizowanej waluty cyfrowej i eliminację niepotrzebnych ograniczeń.
Plan wdrożenia Szarm el-Szejk to ambitna wizja, ale czas, w którym można było kontynuować normalne funkcjonowanie, już minął. Roczne finansowanie przewidziane w planie jest niezbędnym instrumentem napędzającym transformację klimatyczną. Pozyskanie takiego poziomu finansowania wymaga wspólnych wysiłków wszystkich zainteresowanych stron, w tym rządów, banków rozwoju, dużych międzynarodowych instytucji finansowych i liderów branży finansowej.
Przyszłe inwestycje finansowe
Brak terminowych inwestycji finansowych w ochronę klimatu będzie wymagał większych kosztów w postaci przyszłych szkód i strat niż koszt właściwej ochrony i przygotowania. Mając to na uwadze, kraje uczestniczące w COP27 osiągnęły porozumienie w sprawie 25 wspólnych działań, których celem jest dekarbonizacja kluczowej infrastruktury, takiej jak energetyka, rolnictwo i transport.
Poziom współpracy międzynarodowej zaprezentowany podczas COP27 pokazuje drogę naprzód w naszej walce ze zmianami klimatycznymi w kierunku zrównoważonej przyszłości ze zdrowym klimatem.
