Ten artykuł powstał we współpracy z Parlamentem Europejskim.
- Długa lista produktów przetworzonych dodana do mechanizmu dostosowania granic ze względu na emisję gazów cieplarnianych (CBAM)
- Surowsze przepisy zapobiegające obchodzeniu przepisów w celu zapobiegania nadużyciom
- Tymczasowy fundusz dekarbonizacyjny mający na celu ochronę unijnych przedsiębiorstw na rynkach eksportowych
Parlament Europejski poparł rozszerzenie unijnego mechanizmu dostosowania granic UE pod względem emisji dwutlenku węgla, aby objąć nim towary przetworzone, oraz fundusz wspierający przejście na gospodarkę niskoemisyjną.
Na posiedzeniu plenarnym przyjęto stanowisko dotyczące negocjacji z państwami członkowskimi w sprawie proponowanych zmian w CBAM większością 464 do 50, przy 159 wstrzymujących się.
Posłowie do Parlamentu Europejskiego zgadzają się z propozycją Komisji, aby rozszerzyć zakres poza podstawowe materiały na obszerną listę produktów końcowych – gotowych wyrobów stalowych i aluminiowych, takich jak elementy złączne, drut, sprężyny i artykuły gospodarstwa domowego – i rozszerzyli go bardziej niż zaproponowała Komisja. Dodali także wyłączenie dla przepływów energii elektrycznej z krajów spoza UE wykorzystywanych przez operatorów sieci w celu utrzymania stabilności sieci.
Zamykanie luk
Aby położyć kres obchodzeniu przepisów, posłowie do PE obniżają próg, przy którym niewielkie zmiany w konkretnym towarze kwalifikują się jako obejście przepisów. Zaostrzyli także tę zasadę, więc dotyczy ona wyłącznie ustaleń ustanowionych wyłącznie w celu uniknięcia CBAM, a nie zwykłych decyzji biznesowych mających na celu obniżenie kosztów firmy. Posłowie chcą także upoważnić Komisję do stosowania domyślnych wartości prawdziwego kraju pochodzenia w przypadku stwierdzenia schematu obchodzenia przepisów.
Odrzucili zaproponowane przez Komisję zabezpieczenie, które umożliwiłoby wyłączenie towarów z zakresu mechanizmu w przypadku szoków cenowych. W jego miejsce posłowie chcą dodać mechanizm tymczasowego przekierowania dochodów CBAM z danych towarów do dotkniętych sektorów.
Wreszcie, posłowie do PE proponują uproszczoną sprawozdawczość dla krajów najsłabiej rozwiniętych i ramy pomocy technicznej, ale usunęli opcję Komisji wliczania kredytów węglowych na mocy art. 6 porozumienia paryskiego do obowiązków CBAM, ponieważ kwestia ta prawdopodobnie będzie omawiana w kontekście nadchodzącej rewizji unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji (ETS).
Tymczasowy fundusz dekarbonizacyjny
Parlament przyjął także swoje stanowisko w sprawie powiązanego tymczasowego funduszu dekarbonizacyjnego (TDF) mającego chronić producentów unijnych na rynkach eksportowych większością 433 głosów do 97, przy 146 wstrzymujących się.
Posłowie chcą, aby wsparcie finansowe z TDF trwało od 2027 do 2029 r., a nie tylko od 2028 r., jak proponuje Komisja. Ponieważ nawozy stanowią strategiczny wkład w zapewnienie bezpieczeństwa żywnościowego, chcą również udostępnić fundusz producentom nawozów i dalszym użytkownikom ponoszącym wyższe koszty nakładów związane z emisją dwutlenku węgla, w związku z dodaniem takich produktów jak mocznik, azotan amonu i siarczan amonu do listy kwalifikujących się towarów.
Zdaniem posłów wszyscy operatorzy niższego szczebla – firmy, które wykorzystują w swojej produkcji towary objęte CBAM – powinni kwalifikować się do wsparcia z funduszu, a pozostałe dochody mogłyby zostać przekierowane na międzynarodowe zobowiązania UE w zakresie finansowania działań związanych ze klimatem na mocy porozumienia paryskiego, zamiast być zwracane państwom członkowskim, jak zaproponowała Komisja.
Cytaty
Sprawozdawca CBAM Mohammed Chahim (S&D, Holandia) powiedział: „Ten kompromis sprawia, że CBAM jest silniejszy, sprawiedliwszy i bardziej odporny. Zamknęliśmy ważne luki, wzmocniliśmy egzekwowanie prawa zapobiegającego obchodzeniu przepisów i rozszerzyliśmy zakres mechanizmu tam, gdzie ma to największe znaczenie. Jest to zrównoważony pakiet, który chroni przemysł europejski w procesie dekarbonizacji, jednocześnie chroniąc integralność mechanizmu pod względem środowiskowym.”
Sprawozdawca tymczasowego funduszu dekarbonizacyjnego Pascal Canfin (Renew, Francja) powiedział: „Dzisiaj zrobiliśmy duży krok w kierunku uczynienia Europy bezpiecznym miejscem do inwestowania w dekarbonizację: poszerzamy gamę produktów, aby zapewnić równe warunki działania i ustanawiamy surowsze przepisy zapobiegające obejściu środków, zwłaszcza przeciwko przemieszczaniu się zasobów z Chin. Oferujemy również solidniejsze rozwiązanie dla rolników dotkniętych kosztami nawozów oraz program eksportowy mający na celu ochronę europejskich przedsiębiorstw na rynkach eksportowych, gdzie ich konkurenci nie płacą ceny emisji dwutlenku węgla.
Kolejne kroki
Parlament jest już gotowy do rozpoczęcia negocjacji z państwami członkowskimi UE w sprawie ostatecznego kształtu ustawy.
Tło
Unijny mechanizm dostosowawczy na granicach pod względem emisji dwutlenku węgla to narzędzie UE służące do zrównania ceny emisji dwutlenku węgla płaconej za produkty UE działające w ramach systemu ETS z ceną towarów importowanych, aby zmniejszyć ryzyko ucieczki emisji i zachęcać do większych ambicji klimatycznych w krajach spoza UE. W 2025 r. Parlament przyjął środki upraszczające, aby zwolnić 90% importerów z przepisów CBAM, przy jednoczesnym utrzymaniu ambicji klimatycznych, ponieważ 99% emisji CO2 jest nadal objętych systemem.
