


Artykuł ten został opublikowany we współpracy z Organizacją Narodów Zjednoczonych.
Komitet Praw Człowieka ONZ stwierdził w czwartek, że ludzie nie potrzebują zgody rządu na utworzenie stowarzyszenia lub przyłączenie się do niego, wydając nowe wytyczne w związku z kurczeniem się przestrzeni obywatelskiej na całym świecie.
Komentarz ogólny nr 38 określa, w jaki sposób należy interpretować art. 22 Międzynarodowego paktu praw obywatelskich i politycznych. Artykuł 22 gwarantuje prawo do wolności zrzeszania się.
Wytyczne pojawiają się w momencie, gdy grupy społeczeństwa obywatelskiego, obrońcy praw człowieka, związki zawodowe, partie polityczne i ruchy oddolne stają w obliczu rosnących przeszkód prawnych i administracyjnych.
Wolność zrzeszania się umożliwia ludziom dobrowolne zrzeszanie się – także w pracy – w celu realizacji wspólnych celów. Komisja nazwała to kamieniem węgielnym demokracji i niezbędnym elementem korzystania z innych praw.
Adres URL tweeta
„Kluczowy barometr”
„Ataki i naruszenia prawa do wolności zrzeszania się są zatem kluczowym barometrem szerszego rozprawienia się z prawami człowieka, praworządnością i demokracją”- napisano.
„Prawo do wolności zrzeszania się nie jest uwarunkowane zezwoleniem lub uznaniem państwa. Oznacza to, że do korzystania z niego i jego wykonywania nie jest potrzebne żadne uprzednie zezwolenie.”
Komisja podkreśliła, że ludzie muszą mieć swobodę wyboru, czy chcą tworzyć zarejestrowane lub nieformalne stowarzyszenia, czy też przyłączać się do nich, a decyzja ta „należy wyłącznie do samych osób”.
Samo przyłączenie się lub przynależność do niezarejestrowanego stowarzyszenia „nie może być karane ani karane”– dodał.
Niezgoda i protesty chronione
Prawo obejmuje również pomysły i działania, które mogą być postrzegane jako „kontrowersyjne, niezgodne z prawem lub zakłócające porządek”, w tym „pokojowe zbiorowe akcje obywatelskiego nieposłuszeństwa”.
Komisja przestrzegła przed nadużywaniem przepisów dotyczących zwalczania terroryzmu i bezpieczeństwa narodowego, w tym niejasno sformułowanych przepisów wymierzonych w tak zwane organizacje „ekstremistyczne” lub „niepożądane”.
Stowarzyszenia też są uprawniony do ubiegania się o finansowanie, otrzymywania i korzystania z niego, w tym z zagranicy, oraz do współpracy międzynarodowej „bez ryzyka bycia etykietowanym „zagranicznym agentem” lub podobnym etykietą lub zagrożeniem dla bezpieczeństwa narodowego”.
Żadnego szpiegowania i infiltracji
Komisja przestrzegła także przed inwigilacją stowarzyszeń i ich członków, w tym inwigilacją cyfrową, a także przed infiltracją przez tajną policję lub agentów wywiadu.
Wolność zrzeszania się nie jest absolutna. Komisja stwierdziła jednak, że wszelkie ograniczenia muszą stanowić wyjątek i muszą mieć jasną podstawę prawną oraz uzasadniony cel. Muszą być również bezwzględnie konieczne i proporcjonalne.
Dodał, że przymusowe zawieszenie lub rozwiązanie stowarzyszenia powinno być jedynie ostatecznością i musi podlegać gwarancjom sądowym. Komisja podkreśliła, że „nie można odwracać relacji między prawem a ograniczeniem oraz między zasadą a wyjątkiem”.
Komitet Praw Człowieka ONZ składa się z 18 międzynarodowych ekspertów, którzy monitorują sposób, w jaki kraje wdrażają Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych, ratyfikowany przez 175 państw.
Członkowie wybierani są przez Państwa-Strony na czteroletnią kadencję. Nie są oni pracownikami ONZ i nie otrzymują wynagrodzenia za swoją pracę.
