O nas
Kontakt

Zdaniem Komisji Praw ONZ utworzenie grupy lub dołączenie do niej nie wymaga zgody rządu

Laura Kowalczyk

Zdaniem Komisji Praw ONZ utworzenie grupy lub dołączenie do niej nie wymaga zgody rządu© ICJ-CIJ/Frank van Beek Działacze klimatyczni wyrażają swoją opinię przed Międzynarodowym Trybunałem Sprawiedliwości (MTS) w Hadze w lipcu 2025 r.

Tłum działaczy klimatycznych trzymających podczas protestu transparenty wzywające do sprawiedliwości klimatycznej i zaprzestania paliw kopalnych
© ICJ-CIJ/Frank van Beek Działacze klimatyczni wyrażają swoją opinię przed Międzynarodowym Trybunałem Sprawiedliwości (MTS) w Hadze w lipcu 2025 r.

Artykuł ten został opublikowany we współpracy z Organizacją Narodów Zjednoczonych.


Komitet Praw Człowieka ONZ stwierdził w czwartek, że ludzie nie potrzebują zgody rządu na utworzenie stowarzyszenia lub przyłączenie się do niego, wydając nowe wytyczne w związku z kurczeniem się przestrzeni obywatelskiej na całym świecie.

Komentarz ogólny nr 38 określa, w jaki sposób należy interpretować art. 22 Międzynarodowego paktu praw obywatelskich i politycznych. Artykuł 22 gwarantuje prawo do wolności zrzeszania się.

Wytyczne pojawiają się w momencie, gdy grupy społeczeństwa obywatelskiego, obrońcy praw człowieka, związki zawodowe, partie polityczne i ruchy oddolne stają w obliczu rosnących przeszkód prawnych i administracyjnych.

Wolność zrzeszania się umożliwia ludziom dobrowolne zrzeszanie się – także w pracy – w celu realizacji wspólnych celów. Komisja nazwała to kamieniem węgielnym demokracji i niezbędnym elementem korzystania z innych praw.

Adres URL tweeta

„Kluczowy barometr”

„Ataki i naruszenia prawa do wolności zrzeszania się są zatem kluczowym barometrem szerszego rozprawienia się z prawami człowieka, praworządnością i demokracją”- napisano.

„Prawo do wolności zrzeszania się nie jest uwarunkowane zezwoleniem lub uznaniem państwa. Oznacza to, że do korzystania z niego i jego wykonywania nie jest potrzebne żadne uprzednie zezwolenie.”

Komisja podkreśliła, że ​​ludzie muszą mieć swobodę wyboru, czy chcą tworzyć zarejestrowane lub nieformalne stowarzyszenia, czy też przyłączać się do nich, a decyzja ta „należy wyłącznie do samych osób”.

Samo przyłączenie się lub przynależność do niezarejestrowanego stowarzyszenia „nie może być karane ani karane”– dodał.

Niezgoda i protesty chronione

Prawo obejmuje również pomysły i działania, które mogą być postrzegane jako „kontrowersyjne, niezgodne z prawem lub zakłócające porządek”, w tym „pokojowe zbiorowe akcje obywatelskiego nieposłuszeństwa”.

Komisja przestrzegła przed nadużywaniem przepisów dotyczących zwalczania terroryzmu i bezpieczeństwa narodowego, w tym niejasno sformułowanych przepisów wymierzonych w tak zwane organizacje „ekstremistyczne” lub „niepożądane”.

Stowarzyszenia też są uprawniony do ubiegania się o finansowanie, otrzymywania i korzystania z niego, w tym z zagranicy, oraz do współpracy międzynarodowej „bez ryzyka bycia etykietowanym „zagranicznym agentem” lub podobnym etykietą lub zagrożeniem dla bezpieczeństwa narodowego”.

Żadnego szpiegowania i infiltracji

Komisja przestrzegła także przed inwigilacją stowarzyszeń i ich członków, w tym inwigilacją cyfrową, a także przed infiltracją przez tajną policję lub agentów wywiadu.

Wolność zrzeszania się nie jest absolutna. Komisja stwierdziła jednak, że wszelkie ograniczenia muszą stanowić wyjątek i muszą mieć jasną podstawę prawną oraz uzasadniony cel. Muszą być również bezwzględnie konieczne i proporcjonalne.

Dodał, że przymusowe zawieszenie lub rozwiązanie stowarzyszenia powinno być jedynie ostatecznością i musi podlegać gwarancjom sądowym. Komisja podkreśliła, że ​​„nie można odwracać relacji między prawem a ograniczeniem oraz między zasadą a wyjątkiem”.

Komitet Praw Człowieka ONZ składa się z 18 międzynarodowych ekspertów, którzy monitorują sposób, w jaki kraje wdrażają Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych, ratyfikowany przez 175 państw.

Członkowie wybierani są przez Państwa-Strony na czteroletnią kadencję. Nie są oni pracownikami ONZ i nie otrzymują wynagrodzenia za swoją pracę.