Artykuł ten został opublikowany we współpracy z Organizacją Narodów Zjednoczonych.
W sytuacji, gdy globalny wzrost temperatury przekroczy 1,5°C w stosunku do poziomu przedindustrialnego, kraje „muszą zrobić wszystko, co w jego mocy, aby powstrzymać się” i pilnie ograniczyć emisje, aby zminimalizować przekroczenie poziomu emisji i powrócić do progu uzgodnionego na arenie międzynarodowej do końca tego stulecia.
Pojawia się rekomendacja raport na temat luki w emisji w roku 2026: punkt powrotu, opublikowane w środę przez Program Narodów Zjednoczonych ds. Ochrony Środowiska (UNEP).
Przedstawia A scenariusz „najniższego możliwego” przekroczenia, w którym szczytowe ocieplenie mniej więcej do połowy stulecia jest ograniczone do 1,7–1,8°C.
Osiągnięcie tego wymaga ograniczenia emisji o 18 procent do końca dekady, 45 proc. do 2035 r. i 69 proc. pięć lat później w porównaniu z poziomem z 2025 r.
Żadnego poddania się
„Przekroczenie limitu nie oznacza poddania się” – stwierdził Sekretarz Generalny ONZ António Guterres w przesłaniu dołączonym do raportu. „Nadal możemy utrzymać go tak małym i możliwie krótkim, jak to możliwe, a do końca stulecia sprowadzić temperatury z powrotem poniżej 1,5 stopnia”.
Raport to potwierdza możliwości zintensyfikowania działań jest więcej niż kiedykolwiek wcześniej.
Od czasu przyjęcia Porozumienia paryskiego w sprawie zmian klimatu z 2015 r., w którym ustalono cel na poziomie 1,5 stopnia, energia odnawialna gwałtownie wzrosła, całkowite dostawy energii z węgla i ropy naftowej rosły wolniej niż przewidywano, a polityka klimatyczna w wielu miejscach ograniczyła emisje.
Dyrektor wykonawcza UNEP, Inger Andersen, jasno określiła koszty bierności.
„Każdy dodatkowy ułamek stopnia i dodatkowy rok ocieplenia powyżej 1,5°C zwiększa wpływ i ryzyko klimatycznetakie jak śmiertelne powodzie, fale upałów i pożary, które w tym roku nękały wiele narodów” – powiedziała.
„Musimy zatem zrobić wszystko, co w naszej mocy, aby zminimalizować szczytowe ocieplenie i powrócić do 1,5°C do końca stulecia” – dodała, podkreślając, że „jest to możliwe”.
Cieplejsza planeta, gorsze wyniki
Jeśli obecna polityka będzie kontynuowana, ocieplenie może osiągnąć w tym stuleciu 2,8°C, a następnie wzrosnąć – ostrzega raport.
Na mocy Porozumienia paryskiego kraje są zobowiązane do przedstawienia krajowych planów działań w dziedzinie klimatu, czyli NDC, i nawet jeśli wszystkie zostaną zrealizowane i podobne wysiłki będą kontynuowane, ocieplenie ograniczy się do 2,6°C.
W raporcie stwierdzono, że wyniki te są gorsze od prognoz z ubiegłego roku, ze względu na wycofanie się Stanów Zjednoczonych z porozumienia klimatycznego i skorygowanie szacunków historycznych emisji.
Tymczasem NNowe NDC złożone od czasu ostatniego raportu na temat emisji prawie nie zrobiły różnicy.
Można jednak powrócić do progu 1,5 lub poniżej, zwłaszcza że coraz więcej dowodów pokazuje, w jaki sposób polityka klimatyczna przyczyniła się do ograniczenia emisji.
Zrób podsumowanie, podejmij działania
W raporcie wzywa się do przyspieszenia realizacji celów określonych podczas pierwszego w historii globalnego przeglądu (GST) – procesu prowadzonego w latach 2021–2023 w celu oceny zbiorowego postępu na drodze do osiągnięcia Porozumienia paryskiego.
Należą do nich:
- Potrojenie zdolności w zakresie energii odnawialnej i podwojenie rocznego tempa poprawy efektywności energetycznej do 2030 r
- Odchodzenie od paliw kopalnych w systemach energetycznych
- Redukcja emisji innych niż CO2 (dwutlenku węgla).
- Zatrzymanie i odwrócenie wylesiania i degradacji lasów
Postęp w realizacji większości tych celów pozostaje jednak niewystarczający.
Drugi podatek GST – który rozpocznie się w przyszłym miesiącu podczas konferencji klimatycznej ONZ COP31 w Antalyi w Turcji – może na tym oprzeć potwierdzenie priorytetowych obszarów działań łagodzących, wydłużenie celów ilościowych do lat 2035 i 2040 oraz uczynienie istniejących obszarów działań bardziej namacalnymi dzięki jaśniejszym i, w miarę możliwości, wymiernym celom.
W raporcie określono kryteria, które należy osiągnąć, aby były zgodne ze scenariuszem najniższego przekroczenia.
Na przykład, wydłużenie celu polegającego na odejściu od paliw kopalnych wymagałoby zmniejszenia udziału węgla, ropy i gazu w całkowitych dostawach energii odpowiednio o co najmniej 55, 15 i 5 procent do 2035 r.w porównaniu z danymi za 2025 r.
W 2040 r. konieczne będą redukcje o co najmniej 75, 30 i 35 procent.
