Ten artykuł powstał we współpracy z Komisją Europejską.
Komisja Europejska opublikowała dzisiaj wyniki nowego specjalnego badania Eurobarometru dotyczącego innowacji w żywności, oferując ogólnounijny przegląd tego, jak Europejczycy postrzegają innowacyjną żywność, składniki i uprawy.
Badanie pokazuje, że wielu Europejczyków postrzega innowacje w żywności jako przydatny sposób pomagania rolnikom i producentom żywności w stawianiu czoła poważnym wyzwaniom. Innowacyjna żywność i uprawy mogą zwiększyć odporność i gotowość europejskiego systemu żywnościowego, poszerzyć możliwości produkcyjne, wspierać bezpieczeństwo żywnościowe i pomóc sprostać zmieniającym się potrzebom konsumentów, przy jednoczesnym poszanowaniu wysokich norm bezpieczeństwa UE.
Jednocześnie wyniki pokazują, że nastawienie społeczne pozostaje ostrożne, a komfort jest stale wyższy wśród młodszych respondentów, osób z wyższym wykształceniem, respondentów z miast i tych, którzy są bardziej zaznajomieni z innowacyjną żywnością. Osoby poniżej 39. roku życia czują się bardziej komfortowo, jedząc innowacyjną żywność niż osoby w wieku 55 lat i więcej (ponad 50% w porównaniu z 34%). Komfort jest także niższy wśród respondentów, którzy opuścili szkołę w wieku 15 lat niż wśród tych, którzy zakończyli naukę w wieku 20 lat i później. Podobna prawidłowość występuje w zależności od miejsca zamieszkania: ponad połowa mieszkańców dużych miast czuje się komfortowo, jedząc żywność opracowaną przy użyciu nowoczesnych technik, w porównaniu z 42–46% mieszkańców wsi lub obszarów wiejskich. Poziom komfortu różni się również znacznie pod względem informacji i świadomości i waha się od 72% wśród osób, które czują się dobrze poinformowane, do 36% wśród osób, które tego nie czują, i od 59% wśród osób, które wcześniej słyszały o innowacyjnej żywności, do 32% wśród osób, które nie miały wcześniej styczności z tą żywnością.
Wiele osób twierdzi, że nie czuje się dobrze poinformowane, podkreślając potrzebę jasnych informacji, przejrzystości i zaufania, jeśli innowacje mają odnieść sukces. Wyniki dostarczają cennego nowego wglądu w to, w jaki sposób innowacje w branży spożywczej mogą stać się bardziej istotne, zrozumiałe i akceptowalne dla społeczeństwa.
Europejczycy widzą potencjał, ale chcą lepszych informacji
Badanie pokazuje, że Europejczycy dostrzegają potencjał innowacji w żywności. Prawie siedmiu na dziesięciu respondentów (68%) zgadza się, że może on zapewnić rolnikom i producentom żywności dodatkowe narzędzia pozwalające stawić czoła wyzwaniom, takim jak zmiana klimatu, szkodniki, niedobór zasobów i zakłócenia w dostawach.
Wśród innowacyjnych produktów spożywczych zaprezentowanych w badaniu najwyższym poziomem akceptacji cieszyły się owoce i warzywa pochodzące z upraw przystosowanych do suszy, szkodników czy ekstremalnych warunków pogodowych. Połowa respondentów (50%) stwierdziła, że czułaby się komfortowo w tego typu produktach.
Istnieje jednak również wyraźna luka informacyjna. Prawie trzy czwarte Europejczyków (72%) twierdzi, że nie czuje się dobrze poinformowane na temat innowacyjnej żywności, składników i upraw. Ogółem 51% ma negatywną opinię na temat innowacyjnych produktów spożywczych, a 39% ma opinię pozytywną.
Badanie wskazuje również na silny związek pomiędzy informacją a postawami społeczeństwa. Wśród respondentów, którzy czują się dobrze poinformowani, 72% pozytywnie ocenia innowacyjną żywność. Wśród osób, które nie czują się dobrze poinformowane, odsetek ten spada do 27%.
Przejrzystość i bezpieczeństwo są kluczem do zaufania
Z ustaleń jasno wynika, że przejrzystość ma znaczenie. Zdecydowana większość respondentów (85%) zgadza się, że innowacyjne produkty spożywcze powinny mieć czytelne nazwy i zawierać zrozumiałe informacje o tym, w jaki sposób są produkowane, co zawierają i skąd pochodzą.
Wyniki te stanowią ważny dowód dla przyszłego rozwoju polityki, badań i innowacji oraz wysiłków komunikacyjnych. Mogą także pomóc badaczom, innowatorom i decydentom lepiej odzwierciedlać oczekiwania społeczne już na najwcześniejszych etapach procesu innowacji.
Wspieranie przyszłości badań i innowacji w dziedzinie żywności
Ankieta pojawia się w ważnym momencie dla unijnego programu badań i innowacji w dziedzinie żywności. Jego ustalenia są szczególnie istotne dla „Żywności 2040”, ram polityki w zakresie badań naukowych i innowacji w zakresie systemów żywnościowych, które stanowią część niedawno przyjętego strategicznego podejścia UE do badań i innowacji na rzecz konkurencyjnego, odpornego i zrównoważonego rolnictwa, leśnictwa, obszarów wiejskich i systemów żywnościowych. W programie „Żywność 2040” podkreślono znaczenie angażowania konsumentów i zainteresowanych partnerów w innowacje. Poprzez współtworzenie i testowanie w świecie rzeczywistym ma na celu zapewnienie, że nowe rozwiązania odpowiadają potrzebom gospodarczym, środowiskowym i społecznym.
Ponieważ Europa pracuje nad wzmocnieniem odporności i gotowości swojego systemu żywnościowego, innowacje mogą poszerzyć zakres rozwiązań dostępnych dla rolników i producentów żywności, wspierać bezpieczeństwo żywnościowe oraz pomóc stawić czoła presji środowiskowej i zmieniającym się preferencjom konsumentów. Jednocześnie Eurobarometr pokazuje, że pomyślne wykorzystanie informacji zależy od jasnych informacji, przejrzystości, bezpieczeństwa i zaufania publicznego.
Tło
Niniejsze specjalne badanie Eurobarometr stanowi kontynuację unijnej strategii w zakresie nauk o życiu, w której uznano, że szybsze innowacje muszą iść w parze z zaufaniem publicznym do nowych technologii i zapewnieniem, że postęp naukowy przyniesie realne korzyści ludziom i planecie.
Zrozumienie i zaangażowanie społeczne są szczególnie ważne w takich dziedzinach, jak rolnictwo i technologia żywności, gdzie innowacje są ściśle powiązane ze zdrowiem, zrównoważonym rozwojem, bezpieczeństwem żywnościowym i codziennymi wyborami ludzi.
Niniejsze specjalne badanie Eurobarometr zapewnia aktualny obraz tego, jak Europejczycy postrzegają najnowsze zmiany w innowacyjnej żywności, składnikach i uprawach, dostrzegane przez nich możliwości oraz warunki potrzebne do zdobycia ich zaufania.
Badanie przeprowadzono we wszystkich 27 państwach członkowskich UE w okresie od 22 maja do 24 czerwca 2026 r. i wzięło w nim udział 26 456 respondentów w wieku 15 lat i więcej.
Aby uzyskać więcej informacji
Specjalne badanie Eurobarometr dotyczące innowacji w żywności
