Artykuł ten został opublikowany we współpracy z Organizacją Narodów Zjednoczonych.
Od początku rosyjskiej inwazji do końca lipca br. na Ukrainie udokumentowano ponad 1000 przypadków przemocy seksualnej wobec ludności cywilnej i jeńców wojennych.
Tak wynika z nowego raportu Biura Praw Człowieka ONZ (OHCHR), który szczegółowo opisuje naruszenia, w tym gwałt zbiorowy, gwałt, okaleczanie narządów płciowych, porażenie prądem i bicie genitaliów, a także inne poniżające akty o charakterze seksualnym.
Odnotowano naruszenia po obu stronach linii frontu, ale schemat jest bardzo różny „pod względem zakresu i skali” – podkreśliła w piątek na konferencji prasowej dziennikarzom Danielle Bell, szefowa Misji Monitorującej Praw Człowieka na Ukrainie.
Adres URL tweeta
Władze rosyjskie – w tym członkowie sił zbrojnych, służby więziennej i służb bezpieczeństwa narodowego – były odpowiedzialny za 89 procent udokumentowanych przypadków.
Przemoc na tle seksualnym była szczególnie powszechna wśród więźniów przetrzymywanych przez władze rosyjskie, m.in prawie trzy czwarte byłych jeńców wojennych i prawie połowa wszystkich zatrzymanych cywilów doświadczyła przemocy seksualnej więcej niż raz– poinformowała pani Bell.
The pozostałe 11 procent udokumentowanych przypadków przypisano władzom ukraińskima prawie połowa z nich zawierała wyłącznie groźby.
Pani Bell podkreśliła także, że Ukraina zapewnia misji ONZ „nieograniczony dostęp” do obozów jenieckich i innych ośrodków przetrzymywania.
Większość ofiar to mężczyźni
Większość ofiar przemocy seksualnej, szczególnie w miejscach pozbawienia wolności, stanowili mężczyźni, a osoby, z którymi przeprowadzono wywiady na potrzeby raportu, opowiadały o głęboko przygnębiających doświadczeniach.
Wielu ukraińskich jeńców wojennych i zatrzymanego personelu medycznego, którzy doświadczyli naruszeń ze strony sił rosyjskich, stwierdziło, że zostali poparzeni paralizatorem w genitalia przy użyciu wojskowego telefonu polowego z czasów sowieckich, znanego jako „tapik”, przy czym 155 (27%) doświadczyło tej formy przynajmniej raz.
Jeden z ukraińskich jeńców wojennych opisał, że został zgwałcony pałką, a inny został brutalnie przebity kluczami do celi. Jeden z ukraińskich cywilów powiedział, że został zgwałcony trzonkiem łopaty.
Kobiety i dzieci
Niemniej jednak dotknęło to także kobiety i dzieci, głównie na terenach okupowanych Ukrainy.
Najmłodszą udokumentowaną ofiarą gwałtu była czteroletnia dziewczynka, a najstarszą 82-letnia kobieta, przy czym w obu przypadkach dopuściły się władze rosyjskie.
Jedna z rozmówczyń relacjonowała, że do jej domu w Zaporożu wprowadził się rosyjski żołnierz i przez miesiąc kilka razy w tygodniu gwałcił ją, obiecując w zamian lepsze traktowanie jej zatrzymanego męża.
Inna kobieta powiedziała, że rosyjski żołnierz wdarł się do jej domu w Chersoniu i każdej nocy ją gwałcił. Wielokrotnie groził jej także zbiorowym gwałtem.
W innej sprawie kobieta opisała, jak w 2022 r. dwóch rosyjskich żołnierzy włamało się do domu rodzinnego w obwodzie kijowskim. Po zastrzeleniu i zabiciu jej męża zgwałcili ją zbiorowo i grozili, że zastrzelą ją na oczach jej czteroletniego syna, jeśli będzie stawiała opór.
„Prawie na pewno” w toku
„Ja jestem głęboko zaniepokojeni powszechnością tych odrażających czynów udokumentowanych w naszym raporcie i obawą, że prawie na pewno będą one kontynuowane pośród nieustannej przemocy, której jesteśmy świadkami każdego dnia na Ukrainie” – powiedział Wysoki Komisarz ONZ ds. Praw Człowieka Volker Türk.
„Należy to natychmiast zakończyć, niezależnie od sprawców” – podkreślił.
„Jednak biorąc pod uwagę dużą liczbę przypadków przypisywanych jej siłom, w szczególności Federacja Rosyjska musi podjąć konkretne i zauważalne kroki w celu ochrony ludności cywilnej i jeńców wojennych przed wszelkimi formami tortur, w tym przemocą seksualną” – stwierdził.
