Artykuł ten został opublikowany we współpracy z Organizacją Narodów Zjednoczonych.
We wtorek Zgromadzenie Ogólne rozpoczęło doroczną debatę na temat amerykańskiego embarga gospodarczego nałożonego na Kubę. W środę 28 października państwa członkowskie po raz 34. będą głosować nad rezolucją wzywającą do jej zakończenia.
Co roku mniej więcej o tej porze zgromadzenie – w którym każde ze 193 państw członkowskich ONZ ma jeden głos – podejmuje „konieczność zakończenia embargo gospodarczego, handlowego i finansowego nałożonego przez Stany Zjednoczone Ameryki na Kubę”.
I co roku, niezależnie od klimatu politycznego, kwestia ta wywołuje mnóstwo dyplomatycznego gorąca. Debata zwykle trwa dwa dni, podczas których kraje i grupy regionalne zabierają głos, aby wyjaśnić swoje stanowiska.
Rekord 33 głosów
Zgromadzenie wzywało do zniesienia embarga, nałożonego po raz pierwszy w 1960 r., już 33 razy.
Poparcie znacznie wzrosło od pierwszego głosowania w 1992 r., kiedy 59 krajów poparło uchwałę, trzy były jej przeciwne, 71 wstrzymało się od głosu, a 46 nie głosowało.
Osiągnął szczyt przy 191 głosach za w latach 2015, 2016 i 2017, podczas odwilży w stosunkach pod rządami prezydenta USA Baracka Obamy. Stany Zjednoczone i Izrael głosowały przeciw w latach 2015 i 2017; w 2016 r. obaj wstrzymali się od głosu.
Niektóre kraje zmieniły stanowisko wraz ze zmianą rządów, ale wiele z nich utrzymuje to samo stanowisko od dziesięcioleci. Kanada, Chiny i Rosja od dawna głosowały za przyjęciem tej uchwały, podczas gdy Stany Zjednoczone, wspierane przez Izrael, co roku z wyjątkiem pierwszego głosowały przeciw.
Uścisk zaostrzający
Tegoroczna debata ma miejsce w momencie, gdy administracja Trumpa zaostrzyła embargo, co według koordynatora ONZ-rezydenta na Kubie, Francisco Pichona, doprowadziło do kryzysu energetycznego i możliwego załamania humanitarnego.
Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) również ostrzegła, że niedobory energii odbijają się na zdrowiu.
W maju wyżsi rangą urzędnicy ONZ poinformowali, że odroczono ponad 100 000 zabiegów chirurgicznych. Władze kubańskie wielokrotnie wskazywały na dalsze szkody dla systemu opieki zdrowotnej, w tym opóźnienia w programach szczepień i brak dostępu pacjentów z chorobami przewlekłymi do stałych dostaw leków.
W tym roku prezydent Donald Trump również poruszył kwestię możliwości interwencji wojskowej na Kubie.
Kolejni Wysocy Komisarze ONZ ds. Praw Człowieka i niezależni eksperci ONZ potępili embargo i inne jednostronne sankcje USA, ostrzegając, że zagrażają one prawom Kubańczyków do zdrowia, życia, żywności i rozwoju.
Napięcia się rozlewają
Napięcia te były widoczne w izbie we wtorek, kiedy minister spraw zagranicznych Kuby Bruno Rodríguez Parrilla przerwał ambasadorowi USA Mike’owi Waltzowi w kwestii formalnej w połowie jego wystąpienia.
Wymiana zdań przerodziła się w ostrą awanturę między nimi, co skłoniło Przewodniczącego Zgromadzenia Ogólnego do krótkiego zawieszenia sesji. Debata została później wznowiona bez dalszych incydentów.
Waltz odrzucił założenia debaty, argumentując, że kryzys Kuby jest winą własnego rządu, a nie embargo.
„Nie ma żadnej blokady” – powiedział. Gdyby tak było, argumentował, nie byłoby wytłumaczenia eksportu USA na Kubę – który oszacował na ponad 876 mln dolarów w pierwszych ośmiu miesiącach 2026 r. – ani dostaw z Kanady, Hiszpanii, Meksyku, Chin, Rosji, Unii Europejskiej i agencji ONZ.
Bogactwo kraju nie zniknęło, stwierdził, ale „po prostu” przeszło ze zwykłych Kubańczyków w ręce elity rządzącej.
Pan Rodríguez ma wygłosić swoje oświadczenie w środę.
Co mówi uchwała
Podobnie jak w poprzednich latach, tekst opracowany przez Kubę potwierdza suwerenną równość państw oraz zasady nieinterwencji i nieingerencji w ich sprawy wewnętrzne, a także swobodę międzynarodowego handlu i żeglugi – a wszystko to zapisane w licznych międzynarodowych instrumentach prawnych.
Wyraża także zaniepokojenie przepisami takimi jak ustawa Helmsa-Burtona uchwalona przez Stany Zjednoczone 12 marca 1996 r., której eksterytorialne skutki, jej zdaniem, podważają suwerenność innych państw, uzasadnione interesy osób i podmiotów podlegających ich jurysdykcji oraz swobodę handlu i żeglugi.
Wzywa wszystkie państwa, aby powstrzymały się od przyjmowania takich środków i wzywa te, które nadal je stosują, do ich uchylenia.
